Skip to main content
 

ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ရွိ အႏုပညာေလာကတြင္ ဗမာစကားေျပာမ်ားသည္ ဗီဒီ ယိုႏွင့္႐ုပ္ရွင္ေလာကတြင္ အျခားတိုင္းရင္းသားမ်ား ထက္ေစာ၍ ထင္ေပၚေက်ာ္ေစာေန ပါေၾကာင္း၊  တျခားတိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားေျပာႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအႏုပညာမ်ား မေပ်ာက္ မပ်က္ရန္ ရည္႐ြယ္၍ ထိန္းသိမ္းသည့္အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားဘာသာ စကားေျပာ ဇာတ္ကားမ်ားကို ထြက္ေပၚလာေသာအခါတြင္ ဆင္ဆာခြင့္ျပဳခ်က္ မ်ား ေပးခဲ့ေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားေျပာမ်ား ဆင္ဆာရရွိႏိုင္ရန္ ခြင့္ျပဳခ်က္မ်ားတင္သည့္အခါ အခက္အခဲေျမာက္မ်ားစြာ ေက်ာ္ လႊားရေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာစာတန္းထိုးရန္ ၫႊန္ၾကားျခင္း မ်ားေၾကာင့္ ျပည္နယ္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားထံမွ ေထာက္ခံစာယူျခင္း၊ အေခြမ်ားသြားပို႔ရျခင္း၊ အကုန္အက် မ်ားျပားျခင္း၊ လူပန္းျခင္းမ်ားအျပင္  ႐ိုက္ေခြမ်ား ေထာက္ခံခ်က္ ရယူၿပီး၍ မေတာ္ တဆအျဖစ္ အပ်က္မ်ားေၾကာင့္ တိတ္ေခြ ေပ်ာက္ပ်က္ပါကလည္း အသံုးျပဳမရျခင္း တို႔ႀကံဳေတြ႔ရပါေၾကာင္း၊ ဇာတ္ကားမ်ား မထြက္မီ ဇာတ္ကားေပါက္မွာ စိုးရိမ္ေနရျခင္း၊ ျပည္နယ္အသီးသီးသို႔ ပို႔ၿပီး ေထာက္ခံခ်က္ယူသည့္ အခါ လုပ္ငန္းအဆင့္ဆင့္ျဖင့္ အခ်ိန္ႏွင့္ ေငြကုန္ေၾကးကုန္က်မႈမ်ားေၾကာင့္ မသမာသူမ်ား ခိုးထုတ္ေနၾကပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာစာတန္း ထိုးသည္ျဖစ္ေစ၊ မထိုးသည္ျဖစ္ေစ၊ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားႏွင့္ ႐ိုက္သည္ျဖစ္ေစ ေဒသဆိုင္ရာစကား ကၽြမ္းက်င္ေသာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ ကၽြမ္းက်င္ေသာ၊ ေဒသဆိုင္ ရာတိုင္း၊ ေဒသရွိျပည္နယ္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စီရင္စုမွ ဆင္ဆာစစ္ေဆးရန္ ဗဟိုျပဳ၍ေဆာင္ ႐ြက္ပါက အထက္ပါအခက္အခဲမ်ား ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

႐ုပ္ရွင္လုပ္ငန္းဗဟိုဌာနမွ ဆင္ဆာခြင့္ျပဳခ်က္ေပးျခင္းသည္ တန္ဖိုးရွိေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္ အခက္အခဲ မ်ားရွိသည့္အတြက္ ဗီဒီယို ႏွင့္႐ုပ္ရွင္လုပ္ငန္းကို ဆင္ဆာတင္ခြင့္ေပးသည့္ စနစ္ကို ေျပာင္းရန္ အခ်ိန္က် ၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားျဖင့္ ဇာတ္ကားမ်ား ထုတ္ႏိုင္ပါက တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ယဥ္ေက်းမႈဖလွယ္ခြင့္ရၿပီး တိုးတက္ႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားျဖင့္ ဗီဒီယိုဇာတ္ကား႐ိုက္ သည္ျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာစာတန္းထိုးရသည္ျဖစ္ေစ အခက္အခဲမရွိေသာ္လည္း ေထာက္ခံစာယူရသည့္ အခက္အခဲ မ်ားသည္ျဖစ္၍ တိုင္းရင္းသားဇာတ္ကားမ်ားကို ဆင္ဆာေပးသည့္အခါ တိုင္းရင္းဘာသာ စကားျဖင့္ ေျပာသည့္ ဇာတ္ကားႏွင့္ ျမန္မာဘာသာစာတန္းထိုးသည့္ ဇာတ္ကား ႏွစ္မ်ိဳးလုံးကို တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသမ်ားတြင္ ဗဟိုျပဳ၍ ဆင္ဆာခြင့္ျပဳခ်က္ေပးရန္ အစီအစဥ္ရွိ/မရွိႏွင့္ ရွိပါက မည္သည့္ခုႏွစ္တြင္ စတင္ေဆာင္႐ြက္ပါမည္ကို သိရွိလိုပါေၾကာင္းေမးျမန္းသည္။

 

 

ျမန္မာႏိုင္ငံမွထုတ္လုပ္ျဖန္႔ခ်ိေသာ ဇာတ္ကားမ်ား၊ ကာရာအိုေကမ်ားအတြက္ႏိုင္ငံ တာ္ျပန္တမ္းႏွင့္ဖြဲ႕ စည္းေပးထားေသာ ဗီဒီယိုဆင္ဆာအဖြဲ႕ကသာ တာဝန္ ယူ ေဆာင္႐ြက္ေပးလ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ဆာင္ရြက္ရာတြင္ ရခိုင္၊ ရွမ္းႏွင့္ ကခ်င္ စကားေျပာစသည့္ ဇာတ္ကားမ်ားကို တိုင္းရင္းသားဘာသာေတးစီးရီး ကာရာအိုေက မ်ားေပးပို႔ၿပီး ဆင္ဆာစစ္ေဆးမႈခံယူျခင္း၊ တိုင္းရင္းသားစကားေျပာ ဇာတ္ကားမ်ား၊ တိုင္းရင္းသား ဘာသာေတးစီးရီးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဇာတ္ကားပါ စာတန္းထိုးႏွင့္ သ႐ုပ္ေဆာင္မ်ား၏ ေျပာစကားမ်ားသည္ မွန္ကန္မႈရွိ/မရွိ၊ ၿငိစြန္းေသာစကားမ်ား ပါရွိျခင္းရွိ /မရွိ၊ တိုင္းရင္းသား႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထုံးတမ္းႏွင့္အညီ ဝတ္စား ဆင္ယင္မႈရွိ/မရွိ၊  အသုံးအေဆာင္မ်ား မွန္ကန္မႈရွိ/မရွိ စသည္တို႔ကို သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသား စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕မ်ား၏ ေထာက္ခံခ်က္ႏွင့္ ဗီဒီယိုဆင္ဆာ အဖြဲ႕က စစ္ေဆးခြင့္ျပဳေပးလ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ ဆင္ဆာစစ္ေဆးမႈခံယူေသာ  ျမန္မာ ဗီဒီယိုဇာတ္ကားမ်ားကို ၁ ပတ္ လၽွင္ ဇာတ္ကား ၂၀ မွ ၂၅ ကားအထိ ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးေပးလ်က္ရွိရာ ဆင္ဆာတင္ခ်ိန္မွစတင္ကာ ဇာတ္ကား အနည္းအမ်ားအလိုက္ ရက္သတၱပတ္ ၂ ပတ္မွ ၄ ပတ္ ၾကာျမင့္ေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသားဇာတ္ကားမ်ားႏွင့္ ကာရာအိုေကမ်ားကိုမူ ဆင္ဆာစစ္ေဆးရန္ တင္ျပသည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္ လွ်င္ျမန္ေခ်ာေမြ႕စြာ အနီးစပ္ဆုံး ဆင္ဆာ အစည္းအေဝးတြင္ စစ္ေဆးခြင့္ျပဳ ေဆာင္႐ြက္ေပးလ်က္ရွိပါေၾကာင္း။

တရားဝင္ဆင္ဆာစစ္ေဆးမႈခံယူခဲ့ေသာ တိုင္းရင္းသားဇာတ္လမ္း၊ ေတးစီးရီး႐ိုက္ကူးမႈမ်ားကို အနီးစပ္ဆုံး သုံးႏွစ္တာကာလ၏အေျခအေနကို တင္ျပရမည္ဆိုပါက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားဇာတ္လမ္း၊ ေတးစီးရီး (၈)ခု၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ (၁၈) ခု၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ (၁၅) ခု၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ကခ်င္ တိုင္းရင္းသားဇာတ္ လမ္း၊ ေတးစီးရီး (၂) ခု၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ (၁) ခုႏွင့္  ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ (၂) ခု ၊ရခိုင္ တိုင္းရင္းသား ဇာတ္လမ္း၊ ေတးစီးရီးအေနႏွင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ (၂) ခု၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ (၁) ခု၊ မြန္တိုင္းရင္းသား ဇာတ္လမ္း ၊ ေတးစီးရီး အေနႏွင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ၁ ခု၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ၃ ခုရွိပါေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသား ဇာတ္လမ္း၊ ေတးစီးရီးထုတ္လုပ္ျခင္းအတြက္ သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္/တိုင္းေဒသမ်ားအတြင္း ဆင္ဆာအဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕စည္းၿပီး စစ္ေဆးရန္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပါ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ ဥပေဒျပဳစာရင္းဇယား(၂)တြင္ မပါဝင္သည့္အျပင္ ျပည္ နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးအဆင့္ ဗီဒီယိုဆင္ဆာအဖြဲ႕အား သီးျခားဖြဲ႕စည္းေပးမည္ဆိုပါက ႐ုပ္ျမင္သံၾကား ႏွင့္ဗီဒီယိုဥပေဒတြင္ ဆင္ဆာတစ္ဖြဲ႕တည္းသာပါရွိေနသျဖင့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားႏွင့္ဗီဒီယို ဥပေဒကို  ျပင္ဆင္ရန္ ေဆာင္႐ြက္ရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ထို႔ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားဇာတ္ကားမ်ားကို ဆင္ဆာခြင့္ျပဳသည့္အခါ တို္င္ရင္းသားဘာသာစကားႏွင့္ ျမန္မာစာ တန္းထိုးဇာတ္ကား ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားကို ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသမ်ားတြင္ ဆင္ဆာ ခြင့္ျပဳ ေပးႏိုင္ေရးကို ယခုအခ်ိန္တြင္ အစီအစဥ္ မရွိေသးပါေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားပါသည္။