Skip to main content

 

ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဝက္နား႐ြက္ျပာႏွင့္ အျခားပူးတြဲေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ဝက္မ်ား ေထာင္ခ်ီေသဆုံးကာ စီးပြားေရးပ်က္စီးသြားေသာ ေမြးျမဴေရးသမားမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ေထာက္ပံ့ ကူညီေပးႏိုင္ျခင္းရွိ/မရွိ၊ ေမြးျမဴေရးျပန္လည္ထူေထာင္ရန္ ေငြေၾကးႏွင့္နည္းပညာပံ့ပိုး ႏိုင္ျခင္းရွိ/မရွိ၊ ကူးစက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားလာပါက ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအစီအစဥ္မ်ား မည္သို႔ေဆာင္႐ြက္ေပးမည္ကို သိလိုျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ေမးခြန္း

ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္၏ ဝက္ေမြးျမဴေရးအေျခအေန၊ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈအေျခအေနႏွင့္ သုံးသပ္ခ်က္တို႔ကို အပိုင္းသုံးပိုင္းခြဲၿပီး  တင္ျပသြားမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဝက္မ်ားကို လူမႈေရး၊ စားဝတ္ေနေရးႏွင့္ စီးပြားျဖစ္ စသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ (၃)မ်ိဳးျဖင့္ ေမြးျမဴၾကပါေၾကာင္း၊ ေကာလင္း ၿမိဳ႕နယ္အေနျဖင့္ ဆည္ေရေသာက္စိုက္ပ်ိဳးေရးစနစ္မရွိသည့္အတြက္ လယ္တစ္ဧကကို ႏွစ္ဧကျဖစ္ရန္ လုပ္ေဆာင္ရန္ အင္မတန္ခဲယဥ္းပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူလူထု၏ ဝင္ေငြႏွစ္ဆ တိုးေစရန္အတြက္ ေမြးျမဴေရးက႑ကို အဓိကအားထားရပါေၾကာင္း၊ ေမြးျမဴေရးသမားမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး ေမြးျမဴေရး က႑ဖြံ႕ၿဖိဳးရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ရာ ယခင္က အေကာင္ေရ ၁၀၀၀၀ ပတ္ဝန္းက်င္ခန္႔သာ ေမြးျမဴခဲ့ရာမွ အေကာင္ေရ ၄၀၀၀၀ ေက်ာ္ အထိေအာင္ ေမြးျမဴလာႏိုင္ၾကၿပီး ကန္႔ဘလူ၊ ေ႐ႊဘို၊ မႏၲေလးတို႔အထိေအာင္ ဝက္မ်ားကို တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္းႏွင့္  စီးပြားေရးလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ျဖစ္ၾကပါေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ေရာဂါျဖစ္ပြားခ်ိန္ တြင္ ဆုံးရႈံးနစ္နာမႈသည္လည္း အမ်ားႀကီးရွိပါေၾကာင္း၊

အဆိုပါေရာဂါသည္ ဝန္းသို၊ အင္းေတာ္ဘက္ကေန စတင္ျဖစ္ပြားၿပီး မႏၲေလးႏွင့္ တျခားၿမိဳ႕မ်ားအထိပါ ဆက္လက္ကူးစက္ျပန္႔ပြားၿပီး ဝက္ေကာင္ေရအမ်ားအျပားေသဆံုးကုန္ပါေၾကာင္း၊ ကူးစက္ရသည့့္ အေၾကာင္း အရင္းတြင္ (၁) စားသုံးကုန္မ်ားမွ ကူးစက္ျခင္း၊ (၂) ဝက္ကုန္သည္မ်ား၏ ဝက္ကားမ်ား၊ ဝက္နာတင္ဖူးသည့္ ကားမ်ားမွ ႐ြာမ်ားတြင္ ကူးစက္ျခင္း စသည့္ျဖင့္ ကူးစက္ရသည့္ အေၾကာင္းအရင္း (၂)ကို ေတြ႔ပါေၾကာင္း၊ ထုိသို႔ ကူးစက္ရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားကို သုံးသပ္ခ်က္ၾကည့္မည္ဆိုပါက အခ်က္ (၃)ခုကို ေတြ႔ရ ပါေၾကာင္း၊ (၁) ေမြးျမဴေရးသမားအေနျဖင့္ Bio Security လုံၿခဳံေရးကို က်န္းမာေရး အသိပညာ အားနည္းျခင္း၊  (၂) ေမြးျမဴေရးသမားမ်ားအေနျဖင့္ ေငြေရးေၾကးေရးႏွင့္ နည္းပညာမ်ားတြင္ အကူအညီမဲ့ေနျခင္း၊ (၃) ေရာဂါျဖစ္ပြားခ်ိန္တြင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနမွ လုံေလာက္သည့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း စသည့္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို ေတြ႔ရွိရပါေၾကာင္း၊

ထို႔ေၾကာင့္ ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဝက္နား႐ြက္ျပာႏွင့္ အျခားပူးတြဲေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ဝက္မ်ား ေထာင္ခ်ီေသဆုံးကာ စီးပြားေရးပ်က္စီးသြားေသာ ေမြးျမဴေရးသမားမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ေထာက္ပံ့ ကူညီေပးႏိုင္ျခင္းရွိ/မရွိ၊ ေမြးျမဴေရးျပန္လည္ထူေထာင္ရန္ ေငြေၾကးႏွင့္နည္းပညာပံ့ပိုး ႏိုင္ျခင္းရွိ/မရွိ၊ ကူးစက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားလာပါက ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအစီအစဥ္မ်ား မည္သို႔ေဆာင္႐ြက္ေပးမည္ကို သိလိုပါေၾကာင္း ေျပာၾကားပါသည္။


 

 

ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ေရာဂါျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ဝက္မ်ားမွာသာ ျဖစ္ပြားသည့္ေရာဂါျဖစ္ၿပီး အသက္အ႐ြယ္မေ႐ြးျဖစ္ပြားႏိုင္အေျခအေနရွိသည့္အျပင္ ရာသီဥတုအကူး အေျပာင္းကာလမ်ားတြင္  ျဖစ္ပြားေလ့ရွိပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါေၾကာင္းႏွငင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ပြားမႈရွိၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေကာလင္း၊ ဝန္းသို၊ အင္းေတာ္ၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ ေရာဂါက်ေရာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ကို သိရွိရပါေၾကာင္း၊

က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ တိရစာၦန္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈျခင္း၊ ေစာစီးစြာတုံ႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းႏွင့္ ေရာဂါႏွိမ္နင္းျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ဝက္နား႐ြက္ျပာ ေရာဂါသည္ ဝက္က လူကို ကူးစက္ေလ့မရွိႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ ဝက္ႏွင့္ထိေတြ႕သူမ်ားအေနျဖင့္ ဝက္ႏွင့္တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႕မႈမရွိေစရန္ ႏွာေခါင္းစည္း၊ လက္အိတ္စသည့္ ေရာဂါကာကြယ္ေရးပစၥည္းမ်ား အသုံးျပဳရန္၊ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါႏွင့္ ေသဆုံးဝက္မ်ားကို ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ျခင္းမျပဳရန္၊ ဝက္ႏွင့္ ထိေတြ႕သူမ်ား ဖ်ားနာပါက နီးစပ္ရာက်န္းမာေရးဌာနကို သြားေရာက္ျပသရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း၊  ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ ေပါင္းစပ္ညႇိႏႈိင္းၿပီး တိရစာၦန္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရးအတြက္ တစ္ခုတည္းေသာ က်န္းမာေရး(One Health Approach)ကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊

စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴးေရးႏွင့္ဆည္ေျမာင္းဝန္ႀကီးဌာန၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ကုသေရးဦးစီးဌာနအေနျဖင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး၊ ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါေၾကာင့္ ဝက္မ်ားေသဆုံးျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဝက္နား႐ြက္ျပာ ေရာဂါကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဆိုင္ရာ လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ရန္အခ်က္မ်ားကို အသိေပး ထုတ္ျပန္ထားၿပီးျဖစ္သည့္အျပင္ ကာကြယ္ေဆးအသုံးျပဳရန္အတြက္ကိုလည္း ခြင့္ျပဳေပး ထားေၾကာင္း၊

ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါသည္ လူကိုကူးစက္မႈမရွိသည့္ ေရာဂါျဖစ္သည့္အတြက္ လူကို ကူးစက္ႏိုင္သည့္ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါကဲ့သို႔ သုတ္သင္ရွင္းလင္းသည့္ မူဝါဒ ထည့္သြင္းခ်မွတ္ထားမႈ မရွိပါေၾကာင္း၊ ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ဆက္စပ္ၿပီး ေမြးျမဴထားသည့္ ဝက္မ်ား ေသဆုံးမႈ၊ ေဈးေလွ်ာ့ေရာင္းခ် မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည့္ ဆုံးရႈံးမႈမ်ားအေပၚ အေထာက္အပံ့ျပဳႏိုင္ရန္ အစီအစဥ္မရွိဘဲ နည္းပညာ ပိုင္းကိုသာ ကူညီေပးသြားႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

နည္းပညာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါကာကြယ္တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ပညာေပး ေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ ဇီဝလုံၿခဳံမႈဆိုင္ရာ ပညာေပးေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ တိရစာၦန္က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အသိပညာေပးေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ ဝက္ေမြးျမဴထုတ္လုပ္ေရးဆိုင္ရာသင္တန္း၊ တိရစာၦန္ကူးစက္ေရာဂါဆိုင္ရာပညာေပးသင္တန္းႏွင့္ ေကာင္းမြန္ သည့္ ေမြးျမဴေရးက်င့္စဥ္(GAHP)သင္တန္းေတြဖြင့္လွစ္ၿပီး ပံ့ပိုးကူညီေပးႏိုင္ရန္ စီမံေဆာင္႐ြက္ေပးလ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊

ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအစီအစဥ္မ်ားအျဖစ္ အထူးအဖြဲ႕မ်ားကို ဖြဲ႕စည္းေစလႊတ္ျခင္း၊ ကုသျခင္းႏွင့္ ကာကြယ္ျခင္း တို႔ကို ကြင္းဆင္းေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္း၊ ေဒသအာဏာပိုင္မ်ား၊ တိရစာၦန္က်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ ေရာဂါစူးစမ္းေထာက္လွမ္းျခင္း၊ ေရာဂါနမူနာပစၥည္းမ်ား ရယူျခင္း၊ ဝက္ႏွင့္ဝက္ထြက္ ပစၥည္းေ႐ႊ႕ေျပာင္းသယ္ေဆာင္မႈ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္ျခင္း၊ ၿခံမ်ားတြင္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားျဖန္းေစျခင္းႏွင့္ ေသဆုံးဝက္မ်ားကို စနစ္တက်ျမႇဳပ္ႏွံေစျခင္းႏွင့္ ဝက္ေရာဂါအေၾကာင္း အသိပညာေပးေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား ျဖန္႔ေဝျခင္းတို႔ကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္ေပးၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ထုိ႔ေၾကာင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ဆက္စပ္ၿပီး ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ထိန္းခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ား စီမံေဆာင္႐ြက္ၿပီးျဖစ္သည့္ အေလွ်ာက္ ေမြးျမဴထားသည့္ ဝက္မ်ား ေသဆုံးမႈ၊ ေဈးေလွ်ာ့ေရာင္းခ်မႈတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည့္ ဆုံးရႈံးမႈမ်ားအေပၚကို ေထာက္ပံ့ေပးရန္ အစီအစဥ္မရွိပါေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားပါသည္။

ဦးမ်ိဳးေဇာ္ေအာင္(ေကာလင္းမဲဆႏၵနယ္)က ဆက္စပ္ေမးခြန္းေမးျမန္းပါသည္။

ဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ေထာက္ပံ့ေပးရန္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္း၊ နည္းပညာအကူအညီေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တိရစာၦန္မွ လူကို ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါမဟုတ္သည့္အတြက္ ထိန္းခ်ဳပ္ရာတြင္ သုတ္သင္ ရွင္းလင္းသည့္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္းမ်ားကို သိရွိခဲ့ရပါေၾကာင္း၊ စီးပြားေရးရႈေထာင့္က ၾကည့္မည္ဆိုပါက အင္မတန္ဆုံးရႈံး နစ္နာမႈမ်ားသည့္  ျဖစ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္ပါေၾကာင္း၊  ထုိ႔ေၾကာင့္ ေမြးျမဴေရးသမားမ်ားကို  ဒီထက္ကိုပိုၿပီး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးႏိုင္ရန္ စဥ္းစားရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊  နည္းပညာတြင္လည္း တိက်သည့္ပံ့ပိုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္ လိုအပ္မည္ဟု ယူဆပါေၾကာင္း၊ ဓာတ္ခြဲခန္းအေျဖရရန္ အခ်ိန္ ၂ ရက္ ၃ ရက္သည္ လံုေလာက္သည္ဆိုေသာ္လည္း ၃ လ၊ ၄ လ ရွိသည့္ အခ်ိန္ထိ ဝက္မ်ား အကုန္လုံးေသသြားသည့္တိုင္ေအာင္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈကို မရခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ထုိကဲ့သုိ႔ ျပႆနာမ်ားကုိ ျပည္သူလူထုအေနျဖင့္ မည္သူ႔ကို အကူအညီေတာင္းရမည္ဆိုသည့္ တိက်သည့္ မူဝါဒပိုင္းဆိုင္ရာကို ဌာနအေနျဖင့္ ျပန္လည္ စဥ္းစားေပးရန္ တင္ျပေမးျမန္းပါသည္။

စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ဆည္ေျမာင္းဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးလွေက်ာ္

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕၏ ေျဖၾကားမႈအရ ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါျဖစ္ပြားေနစဥ္အတြင္း ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ တိရစာၦန္ဝင္ထြက္သြားလာမႈေတြကို သက္ဆိုင္ရာေဒသအာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားခဲ့သည့္ အေျခအေနရွိေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ဝက္ေမြးျမဴသူမ်ားအေနျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ ဝက္မ်ားကို ကိုယ္က်ိဳးကိုသာေရွးရႈၿပီး စည္းကမ္းမဲ့စြာ ေလွ်ာ့ေဈးႏွင့္ ေရာင္းခ်ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ ျမန္ဆန္စြာျဖစ္ပြားၿပီး ေသဆုံးမႈျမင့္မားကာ ဆုံးရႈံးမႈပိုမိုမ်ားျပားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ အဓိကအားျဖင့္ စီးပြားေရးအရ ယခုကဲ့သို႔ ထိန္းေက်ာင္းရမည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို မိမိတို႔၏ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက အသီးသီးတာဝန္ယူ၊ တာဝန္ခံထိန္းေက်ာင္းသြားရမည့္ အေနအထားျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔၏ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ ေမြးျမဴရမည့္က်င့္စဥ္အရ လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ၿပီး ထိန္းေက်ာင္းေဆာင္႐ြက္ရမည့္ အေျခအေနမ်ိဳးရွိသည့္ အေလ်ာက္ အကုန္လုံးကို အေထာက္အပံ့ျပဳရမည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္လည္း ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးျဖစ္သြား ႏုိင္သည့္ အေျခအေနမ်ိဳးလည္း ရွိမည့္ အေျခအေနျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါသည္ မိမိတို႔ ေစာင့္ထိန္းရမည့္ အေနအထားေပၚ ဝက္ၿခံမ်ားက မေစာင့္ထိန္းႏိုင္ဘဲ  ေမြးျမဴေရးသမားမ်ားကလည္း ကိုယ္က်ိဳးသာ ေရွးရႈေဆာင္႐ြက္သည့္အေလ်ာက္ ယခုကဲ့သို႔ ကိစၥမ်ိဳးတြင္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္လည္း အေထာက္အပံ့ေပးႏိုင္မႈအေနအထားမ်ိဳးမရွိသည့္ အေျခအေန မ်ိဳးျဖစ္သည့္ အေျခအေနအထိျဖစ္ပါေၾကာင္း ျပန္လည္ရွင္းလင္းတင္ျပပါသည္။

စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ဆည္ေျမာင္းဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးလွေက်ာ္