Skip to main content

 

လူ႔က်န္းမာေရးကို အမ်ားဆုံးဒုကၡေပးေနၾကသည့္ ေရာဂါမ်ားကို ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ WHO၊ ကမၻာ့ စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ FAO၊ ကမၻာ့တိရစၧာန္ က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ OIE တို႔က ေရာဂါႀကီးသုံးမ်ိဳး သတ္မွတ္ ထားပါေၾကာင္း၊ တိရစၧာန္တုပ္ေကြးေရာဂါ၊ ၾကက္၊ ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါ၊ ေခြး႐ူးေရာဂါတို႔ျဖစ္ပါ ေၾကာင္း၊ ေနာက္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးက NT မိုက္တီးရီးယား Resistance ဟုေခၚေသာ အဏုဇီဝပိုးမ်ားသည္ ပဋိဇီဝေဆးကို ယဥ္ပါးသြားေသာ ေရာဂါျဖစ္ပါေၾကာင္း၊  AMR ဟုေခၚေသာ Antimicrobial resistance ပဋိဇီဝေဆးမ်ားကို ယဥ္ပါးသြားရျခင္းမွာ ပဋိဇီဝေဆးမ်ားကို မမွန္မကန္သုံးစြဲၾက သည့္အတြက္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ဘာမီတြန္၊ ပါရာဆီတေမာ့တို႔ကဲ့သို႔ ပဋိဇီဝေဆးမ်ားကို လြယ္လြယ္ကူကူ ဝယ္ယူရရွိ ေနပါေၾကာင္း၊ ကြမ္းယာဆိုင္မ်ားတြင္ စပ္ေဆးဟူ၍ ေရာင္းခ်ေနၾကသည့္ ေဆးမ်ားကို ဝယ္ယူ ေသာက္သုံးသည့္အခါ မွန္မွန္ကန္ကန္မသုံးစြဲဘဲ ေသာက္သုံးရမည့္ အခ်ိန္ကာလ အျပည့္မသုံးစြဲသည့္အတြက္ ပဋိဇီဝေဆးယဥ္ပါးမႈျပႆနာမ်ား ေပၚေပါက္လာရပါေၾကာင္း၊ ပဋိဇီဝေဆးမ်ားကို အလြန္အကြ်ံသုံးစြဲမႈေၾကာင့္ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕တြင္လည္း အသား၊ ငါး၊ ႏို႔၊ ဥ စသည္အထိ ေဆးႂကြင္းမ်ား ပါရွိေနပါေၾကာင္း၊

ေဆးယဥ္ပါးေရာဂါပိုးမ်ား ျဖစ္ေပၚလာပါက အလြန္စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ပဋိဇီဝေဆးမ်ားကို စနစ္တက်မွန္မွန္ကန္ကန္ သုံးစဲြရန္မွာ က်န္းမာေရးေလာက၏ စိန္ေခၚေနေသာ ျပႆနာတစ္ရပ္ ‌ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ေဆးဝါးမ်ားကို စနစ္တက်ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ရန္အတြက္ ဆရာဝန္မ်ား၊ တိရစၧာန္ကုဆရာဝန္မ်ားႏွင့္ ေဆးဝါးကြ်မ္းက်င္သူမ်ား အထူးလိုအပ္သည့္အတြက္ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္ကို ဖြင့္လွစ္ထားပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါေဆးဝါးတကၠသိုလ္ကို တက္ခြင့္ရရွိရန္ အမွတ္မွာ အလြန္ျမင့္မားပါေၾကာင္း၊ ဆရာဝန္လိုင္းမမီသူမ်ား၊ အမွတ္အနည္းငယ္ နည္းသြားသူမ်ား ေဆးဝါးတကၠသိုလ္ကို တက္ၾကရပါေၾကာင္း၊ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားမွာ လူဦးေရအကန္႔အသတ္အရ ေခၚယူသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားတြင္လည္း မိန္းကေလးမ်ားသည္ အမွတ္မ်ားေသာ္လည္း ဆရာဝန္လိုင္းကို တက္ခြင့္မရဘဲ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္ကို ေရာက္သြားျခင္းမ်ား မ်ားျပားသည့္အတြက္ ေဆးဝါး တကၠသိုလ္မွဆင္းလာသည့္ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္ဘြဲ႔ရသူမ်ားကို အစိုးရဌာနမ်ား၊ ပုဂၢလိကဌာနမ်ား၊ ေဆး႐ုံေဆးခန္းမ်ားတြင္ မည္ကဲ့သို႔လုပ္ကိုင္ ေဆာင္႐ြက္ေနပါသနည္း၊ ၎တို႔အတြက္ မည္ကဲ့သို႔ စီမံေဆာင္႐ြက္ ေပးထားပါသနည္းကို သိရွိလိုပါေၾကာင္း ေမးျမန္းပါသည္။


 

အဆိုပါေဆးမ်ားေၾကာင့္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံတြင္ ဒုကၡေရာက္ေနပါေၾကာင္း၊ Antibiotics resistance ျဖစ္ေနပါေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္စပ္ေဆးမ်ား အလြန္အႏၲရာယ္ရွိသည့္အတြက္ ၎စပ္ေဆးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး Facebook ၊ Website တို႔တြင္ လႊင့္တင္ပါေၾကာင္း၊ ငါးရက္တစ္ပတ္ခန္႔အတြင္းတြင္ ၾကည္‌့ရႈသူေပါင္း ၄၀၇၀၀၀ ေက်ာ္ ျဖစ္သြားပါေၾကာင္း၊ Facebook ၏ အက်ိဳးေက်းဇူးတစ္ခု ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ အလားတူ မိခင္၏ႏို႔ဦးေရသည္ မည္မွ်အေရးႀကီးသည္ဟူသည့္ အခ်က္မ်ားကို လႊင့္တင္ပါေၾကာင္း၊ ၂၀၀၀၀၀ ေက်ာ္ ၾကည့္ရႈပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ Website ကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ား ဝင္ၾကည္‌့ေစခ်င္ပါေၾကာင္း၊ ဝင္ေရာက္ၾကည္ရႈၿပီးလွွ်င္လည္း ေဝဖန္/အႀကံျပဳ ႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးေမးသည့္ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစား ဝန္ႀကီးဌာန ေဆးဝါးတကၠသိုလ္မွ ထုတ္ၿပီးသည့္ B Farm ပြဲဦးအရဆိုလွ်င္ မိမိတို႔ ရန္ကုန္ေဆးဝါး တကၠသိုလ္ဟု မေခၚပါေၾကာင္း၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္အျဖစ္ ေခၚပါေၾကာင္း၊ ၁၉၉၀-၂၀၁၈ ခုႏွစ္အထိ ထုတ္ၿပီးသည့္လူေပါင္း ၂၃၅၃ ဦးရွိပါသည္။ အလားတူ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္ မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီးသည္ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႔ၿပီး ၂၀၀၀ ကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ကို ၁၁၄၂၅ ဦး ထုတ္ၿပီးၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ႏိုင္ငံတြင္ စုစုေပါင္းထုတ္ၿပီးသည့္ ေဆးဝါး B Farm ဘြဲ႔ရလူသည္ ၃၇၇၈ ဦးရွိပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေဆးဝါး မဟာသိပၸံ Master Level အလိုက္ ၁၂၈ ဦးႏွင့္ ျပည္တြင္းေဆးဝါး ပါရဂူဘြဲ႔ ၁၃ ဦး ေမြးထုတ္ၿပီး ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ျပည္ပတကၠသိုလ္ မ်ားအေနျဖင့္ လုပ္ေနသည္မွာ ေဆးဝါးမဟာသိပၸံဘြဲ႔ရတစ္ဦးႏွင့္ ပါရဂူဘြဲ႔ရသုံးဦး ရွိပါေၾကာင္း၊ အခုေလာေလာဆယ္တြင္ ျပည္တြင္းတြင္ မဟာဗ်ဴဟာသိပၸံေဆးဝါး တက္မည္‌့လူ ၆၄ ဦး၊ ျပည္တြင္းတြင္ ပါရဂူတက္ေနသည့္ သူ ၉ ဦး ရွိပါေၾကာင္း၊ မိမိအေနျဖင့္ ျပည္ပကိုလႊတ္ထားပါေၾကာင္း၊ မဟာသိပၸံတက္ေနသည့္လူ ၉ ဦး၊ ျပည္ပတြင္ ပါရဂူဘြဲ႔တက္ေနသည့္သူ ၁၆ ဦး ေစလႊတ္ထားပါေၾကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးေမးသည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ား အေနျဖင့္ ေဆးဝါးသိပၸံဘြဲ႔ရၿပီးလွ်င္ ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္းအေနျဖင့္ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ ဦးစီးဌာန၊ ကုသေရး ဦးစီးဌာန၊ ေဆးသုေတသနဦးစီးဌာန FDA တြင္ ခန္႔ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေနာက္ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္မႈစက္႐ုံ မိမိတို႔မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး တိုင္းရင္းေဆးဝါး ထုတ္လုပ္ေရးစက္႐ုံမ်ားတြင္ ခန္႔ပါေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး စက္႐ုံမ်ားတြင္လည္း ခန္႔ပါေၾကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီး သိခ်င္သည့္ ပုဂၢလိကက႑အေနျဖင့္ ေဆးဝါးစက္႐ုံမ်ား ထုတ္လုပ္မႈအပိုင္း၊ အရည္အေသြး စစ္ေဆးမႈအပိုင္းကို ခန္႔ပါေၾကာင္း၊ ခန္႔သည့္အခါတြင္ ျပည္တြင္းတြင္မက ျပည္ပကလာဖြင့္ၿပီး ထုတ္ေနသည့္ ႏိုင္ငံျခားေဆးကုမၼဏီမ်ား ရွိပါေၾကာင္း၊ Industrial တြင္လည္း ခန္႔ပါေၾကာင္း၊ ေဆးဝါးေရာင္းခ်ေနသည့္ ဆိုင္ႀကီးမ်ားတြင္လည္း အထူးသျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ေဆးဝါး ေရာင္းခ်သည့္ ေဆးဆိုင္မ်ားတြင္ ခန္႔ေပးပါေၾကာင္း၊ ပုဂၢလိကေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္ရွိသည့္ ေဆးဆိုင္တြင္လည္း သူတို႔ဝင္လုပ္ေနတာ အမ်ားႀကီးရွိပါေၾကာင္း၊ ေဆးဝါးတင္သြင္းျခင္း လုပ္ငန္းကို လုပ္ေနသည့္ ကုမၸဏီတြင္လည္း အမ်ားႀကီးရွိပါေၾကာင္း၊ မက္တီကယ္အေနျဖင့္ လုပ္သည့္သူမ်ားကလည္း အမ်ားႀကီးခန္႔အပ္ေလ့ ရွိပါေၾကာင္း၊ ဆိုလိုသည္က B Pharm မရသည့္ လူတစ္ေယာက္သည္ အလုပ္အေနျဖင့္ မျခားဘူးသေဘာဆိုသည္ကို ျပပါေၾကာင္း၊ ယခုေခတ္တြင္ ေဆးကုမၸဏီမ်ား ထုတ္သည့္ Industrial မ်ားက လာထုတ္သည့္အခါ ၎၏လိုအပ္ခ်က္က အရမ္းမ်ားလာပါေၾကာင္း၊ အခြင့္အလမ္းေကာင္းမ်ား အမ်ားစြာရွိပါေၾကာင္း၊

ေနာက္တစ္ခုက ေဆးဝါးတကၠသိုလ္က ဘြဲ႔ရရွိသူမ်ားကိုလည္း မိမိတို႔အစားအေသာက္ FDA တြင္ ေဆးဘက္ကြ်မ္းက်င္ (၂) ေဆးဝါးရယ္၊ ေဆးဝါးစစ္ေဆးေရးမွဴးမ်ား ဝင္ေရာက္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ငါးႏွစ္ၿပီးလွ်င္လည္း ဖြဲ႔စည္းပုံအရ လစ္လပ္သည့္ ဦးစီးအေရအတြက္ေပၚ မူတည္ၿပီး မိမိတို႔ရာထူးတိုးျမႇင့္ ခန္႔ထားေပးျခင္း ရွိပါေၾကာင္း၊ မိမိတစ္ခု တင္ျပခ်င္သည္က ပါရမီမက္တီကယ္ စတက္ဟု ေခၚပါေၾကာင္း၊ ေဆးဝါးႏွင့္ဓာတ္မွန္ ကြ်မ္းက်င္မ်ားရွိပါေၾကာင္း၊ မိမိအေနျဖင့္ အလုပ္ဝင္ေအာင္ ဆြဲေဆာင္သည့္အေနျဖင့္ အရာရွိစေကး ၄၇၆ ေယာက္ႏွင့္ လက္ေထာက္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ၁၁၄ ေယာက္ကို မိမိတို႔တင္ထားပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါဖြဲ႔စည္းပုံ စိစစ္ေရးကို ဝန္ႀကီးကိုယ္တိုင္ ဦးစိုးဝင္းကို စာေရးၿပီး Personal Letter ေရးၿပီး အျမန္ခန္႔အပ္ရန္ လုပ္ေပးပါဟု လြန္ခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္က စာေရးပါေၾကာင္း၊ ရမယ္ဆိုလွ်င္ အစိုးရဝင္သည့္ B Pharm  မ်ား အရမ္းမ်ားလာမည္။ ၎တို႔မွာ တက္လမ္းရွိမွပဲဝင္မည္။ ယခုဆိုလွ်င္ အရာရွိစေကးက ၄၇၆ ေယာက္၊ လက္ေထာက္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ၁၁၄ ေယာက္ရွိပါေၾကာင္း၊ ဝင္ၿပီးသည့္အခါက်မွ အရည္အခ်င္းႏွင့္ လုပ္ငန္းအေတြ႔အႀကဳံရွိၿပီး ထူးခြ်န္သည့္ပညာရွင္လွ်င္ အရာရွိစေကး၊ လက္ေထာက္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးရွိသည့္   Postern မ်ားတြင္ အကုန္ခန္႔ပါေၾကာင္း၊ ခန္႔ုသည့္ အခါတြင္လည္း အထူးသျဖင္‌့ FDA တြင္လည္း အမ်ားႀကီး ခန္႔ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေနာက္ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္ (ရန္ကုန္) ႏွင့္ မႏၲေလးတြင္ရွိသည့္ ေဆးဝါးေဖာ္စပ္ေရး ေဗဒဌာန၊ ေဆးဝါးေဗဒဌာန၊ ေဆးဝါးဘက္ဆိုင္ရာ ဓာတုေဗဒဌာန၊ ပရေဆးေဗဒတြင္လည္း ေဆးဝါးတကၠသိုလ္တြင္ အလုပ္လုပ္ေနသည့့္ သ႐ုပ္ျပဆရာမ်ား၊ ပါေမာကၡဌာနမွဴးထိ လုပ္ေနသည္အထိ အလုပ္ရွိပါေၾကာင္း၊ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္ (ရန္ကုန္) ႏွင့္ မႏၲေလးတြင္ ေဆးဝါးသိပၸံဘြဲ႔ရ B Pharm ရရွိၿပီးသူ ၁၀၈ ဦး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ဌာနအေနျဖင့္ အားလုံးေပါင္း လက္ေထာက္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး လုပ္ေနသည့္သူ ၂၄ ဦးရွိပါေၾကာင္း၊ လုပ္ငန္းအရာရွိႏွင့္ လုပ္သည့္သူ ၁၁၉ ဦး လုပ္ေနပါေၾကာင္း၊ က်မ္းက်င္ (၂) ေဆးဝါးႏွင့္လုပ္သည့္ သူ ၄၁၃ ဦး လုပ္ပါေၾကာင္း၊ စုစုေပါင္း ေအာင္သည့္ သူ ၅၅၆ ဦးႏွင့္ ပါေမာကၡ Associate Professor အထိ ခန္႔ထားၿပီးလုပ္ေနျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ကုသေရးဦးစီးဌာနတြင္ရွိသည့္ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႏွင့္ FDA တို႔တြင္လည္း တာဝန္ထမ္း ေဆာင္ေနသည့္ ေဆးဘက္ကြ်မ္းက်င္ (၂) လစာႏႈန္း ၂၁၆၀၀၀ ႏွင့္ ၂၂၆၀၀၀ ကို ႏွစ္စဥ္ေခၚယူလ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ ၎မွာ ျပႆနာအနည္းငယ္ ရွိပါေၾကာင္း၊ ျပႆနာအနည္းငယ္ ရွိသည္မွာ မိမိတို႔ ေခၚေသာ္ျငားလည္း လာေရာက္ေလွ်ာက္ထားျခင္း မရွိပါေၾကာင္း၊ ဥပမာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ကုသေရးဦးစီး ဌာနက ၁၄၂ ဦး သတင္းစာထဲထည့္ၿပီးေခၚရန္ ေၾကညာပါေၾကာင္း၊ ႏွစ္ဦးသာလာေရာက္ ေလၽွာက္ထားပါေၾကာင္း၊ အလားတူစြာ FDAက ၁၅၀ လိုသည္ကို ၂၇ ဦးသာ လာေရာက္ ေလၽွာက္ထားပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၎တို႔ကို လုပ္ရေအာင္ MSC Chemistry, MSC Industry Chemistry သမားမ်ားရရွိေအာင္ ေလၽွာက္လႊာကိုၿပီးခဲ့သည့္ ေၾကးမုံသတင္းစာတြင္ ေခၚထားပါေၾကာင္း၊ သုိ႔မွသာ လုပ္ငန္လည္ပတ္မႈ ပိုမိုအားေကာင္းမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိမိအေနျဖင့္ အေရးလည္းႀကီးသည့္ ကိစၥျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ေဆးဝါးတကၠသိုလ္တြင္ Basher တပ္မည္ဆိုလွ်င္ ေလ်ွာက္လႊာတြင္ မိမိမွသင္တန္းၿပီးဆုံးေအာင္ သင္ၾကားပါမည္၊ ထို႔ျပင္ ဘြဲ႔ရရွိၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ လိုအပ္သည္‌့အခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္းအျဖစ္ သုံးႏွစ္ၾကာမပ်က္မကြက္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ပါမည္ဟု ကတိထုတ္ထားသည့္ စာခ်ဳပ္ရွိပါေၾကာင္း၊ အကယ္၍ စာခ်ဳပ္အတိုင္း မလိုက္နာမည္ဆိုလွ်င္ က်ပ္ေငြ ေလးသိန္း ေလ်ာ္ရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ B Pharm မ်ား၏ လူမ်ားကိုလည္း Request လုပ္ခ်င္သည္မွာ မိမိတို႔ႏိုင္ငံကို တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရင္းျဖင့္ အလုပ္ဝင္ၾကပါဟု ေျပာခ်င္ပါေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ ဦးစီးဌာနတြင္လည္း သ႐ုပ္ျပရာထူး ၂၈ ဦး လစ္လပ္ပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ကိစၥကိုလည္း ေလၽွာက္လႊာအျမန္ဆုံး ေခၚမည္ျဖစ္သည့္အတြက္ ဝင္ေရာက္ေျဖၾကားၿပီး အလုပ္ကို ဝင္ေစခ်င္ပါေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျဖၾကားပါသည္။

ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြး