Skip to main content

 

လူဦးေရ၊ အမႈျဖစ္မႈႏႈန္းႏွင့္ ခန္႔အပ္ေသာ တရားသူႀကီးအခ်ိဳး ကြာဟခ်က္မ်ားသည့္ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ မ်ားတြင္ တရားသူႀကီးမ်ား ထပ္မံျဖည့္စြက္ခန္႔ထားရန္ အစီအစဥ္ရွိ/မရွိ၊ ေလာေလာဆယ္ ျဖည့္စြက္ ခန္႔ထားရန္အခက္အခဲမ်ားရွိပါက လူဦးေရ/အမႈျဖစ္မႈႏႈန္းႏွင့္ ခန္႔အပ္ထားသည့္ တရားသူႀကီး အခ်ိဳးနည္းသည့္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္မွ အခ်ိဳးမ်ားသည့္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္မ်ားသို႔ အတတ္ႏိုင္ဆုံးညီမွ်ေအာင္ စီမံေဆာင္႐ြက္ေပးရန္အစီအစဥ္ရွိ/မရွိတို႔ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ေမးခြန္း

တရား႐ုံးမ်ားသည္ တရားမွ်တမႈရရွိေရးအတြက္ ျပည္သူမ်ား၏ အဓိက အားထားရာျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္သူမ်ားယုံၾကည္အားကိုးသည့္ တရား႐ုံးမ်ားျဖစ္ေစရန္ တရား႐ုံးမ်ားကို မွန္မွန္ကန္ကန္ႏွင့္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ဆုံးျဖတ္ေပးႏိုင္ရန္သည္ အေရးႀကီးဆုံးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ အမႈတစ္ခုကို စီရင္ ဆုံးျဖတ္ပါက ဥပေဒပညာ ဗဟုသုတအျပင္ ေကာင္းမြန္သည့္ ေတြးေခၚဆင္ျခင္မႈမ်ားကို တစ္မႈခ်င္းစီအလိုက္ အခ်ိန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ပါ ေၾကာင္း၊  တရားသူႀကီးတစ္ဦးက အမႈအေရအတြက္ နည္းနည္းကိုစီရင္ရလွ်င္ ဆင္ျခင္ သုံးသပ္ ရန္  အခ်ိန္ပို ရမည္ျဖစ္သကဲ့သို႔ အမႈအေရအတြက္ အမ်ားအျပားကို စီရင္ဆုံးျဖတ္ရပါက ဆင္ျခင္သုံးသပ္မႈ အခ်ိန္ ပိုနည္းသြားမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ တရားစီရင္ေရးအစီရင္ခံစာကို ေလ့လာရာတြင္ လူဦးေရျမင့္မားေနသည့္ တိုင္း ေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ခန္႔အပ္ထားသည့္ တရားသူႀကီးဦးေရသည္ လူဦးေရႏွင့္ အမႈျဖစ္မႈႏႈန္း နည္းသည့္ ျပည္နယ္/ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားတြင္ ခန္႔ထားသည့္ တရားသူႀကီးဦးေရထက္ နည္းေနသည္ကို သိရွိရပါေၾကာင္း၊ ကယားျပည္နယ္တြင္ တရားသူႀကီး (၄) ဦး၊ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ တရားသူႀကီး (၄) ဦး၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ တရားသူႀကီး(၃)ဦး ခန္အပ္ထားရာ လူဦးေရမ်ားသည့္  စစ္ကိုင္းတိုင္း‌ ေဒသႀကီးတြင္ တရားသူႀကီး(၃)ဦး သာရွိပါေၾကာင္း၊ ႏွစ္အလိုက္အမႈလက္ခံစီရင္ ဆုံးျဖတ္ရသည့္ အမႈမ်ားကို ၾကည့္မည္ဆိုပါက ကယားျပည္နယ္တြင္ ရာဇဝတ္မႈ ၄၇  မႈတြင္ တရားသူႀကီးက (၄) ဦးရွိသည့္အတြက္ အခ်ိဳးခ်ဆိုပါက တရားသူႀကီးတစ္ဦးအေနလွ်င္ အမႈ ၁၁ မႈကို စီရင္ဆုံးျဖတ္ရပါေၾကာင္း၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ ရာဇဝတ္မႈက ၈၃၂ မႈတြင္ တရားသူႀကီးက (၃)ဦးသာရွိသည့္အတြက္ တစ္ႏွစ္ဆိုပါက တရားသူႀကီး တစ္ဦးလွ်င္ ၂၇၇ မႈကိုင္တြယ္ရပါေၾကာင္း၊ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ (၄) ဦးရွိၿပီး ရာဇဝတ္မႈသည္ တစ္ႏွစ္ကို ၃၇ မႈရွိသည့္အတြက္ တရားသူႀကီးတစ္ဦးလွ်င္ အမႈ ၉ မႈကုိ ကိုယ္တြယ္ရပါေၾကာင္း၊  ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတြင္ အမႈေပါင္းက ၈၆၇ မႈ၊ တရားသူႀကီးက (၇)ဦးရွိသည့္အတြက္ တရားသူႀကီး တစ္ဦးလွ်င္ ၁၂၃ မႈကိုင္တြယ္ရပါေၾကာင္း၊

ထုိ႔ေၾကာင့္ လူဦးေရျဖစ္မႈႏႈန္းႏွင့္ ခန္႔အပ္သည့္ တရားသူႀကီးအခ်ိဳးကြာဟခ်က္မ်ားကို တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ တရားသူႀကီးနည္းသည့္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ထပ္မံျဖည့္စြက္ခန္႔အပ္ေပးထားရန္ အစီအစဥ္ ရွိ/မရွိ၊  ယခုအခ်ိန္တြင္ ျဖည့္စြက္ခန္႔ထားရန္အခက္အခဲရွိပါက လူဦးေရျဖစ္မႈႏႈန္းႏွင့္ ခန္႔အပ္ထားေသာ တရားသူႀကီးအခ်ိဳးနည္းသည့္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္မွ တရားသူႀကီးအခ်ိဳးမ်ားသည့္ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္မ်ားမွ အတတ္ႏိုင္ဆုံးညီမွ်ေအာင္ စီမံေဆာင္႐ြက္ေပးရန္အစီအစဥ္ရွိ/မရွိ သိရွိလိုပါေၾကာင္း ေမးျမန္းပါသည္။


 

ပထမဦးစြာ ခ်င္းျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္တြင္ ျပည္နယ္တရားသူႀကီးခ်ဳပ္အပါအဝင္ တရား လႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီး ေလးဦးခန္႔ထားသည္ဟု ေဖာ္ျပထားျခင္းႏွင္‌့စပ္လ်ဥ္း၍ ခ်င္းျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္တြင္ ျပည္နယ္တရားသူႀကီးခ်ဳပ္အပါအဝင္ တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးသုံးဦးသာ ခန္႔ထားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ တရားလႊတ္ေတာ္တရားသူႀကီး ဦးလွတင္သည္ ၂၄-၇-၂၀၁၇ ရက္ေန႔တြင္ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္ ျဖစ္သည့္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ျပည့္ျခင္းေၾကာင့္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ျခင္းမွ အနားယူသြားပါသျဖင္‌့ လစ္လပ္ ေနရာတြင္ တရားသူႀကီး ဦးတဲရင္‌့စ္စံမြိဳင္းနီခြဲလ္ကို ၄-၈-၂၀၁၈ ရက္ေန႔က ျဖည္‌့စြက္ခန္႔အပ္ထားၿပီး ျဖစ္ပါေၾကာင္းႏွင့္ တရားလႊတ္ေတာ္တရားသူႀကီး ေလးဦးခန္႔ထားျခင္း မရွိပါေၾကာင္း၊

လူဦးေရ၊ အမႈျဖစ္မႈ ႏႈန္းႏွင့္ ခန္႔အပ္ေသာတရားသူႀကီးအခ်ိဳး ကြာဟခ်က္မ်ားသည္ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင္‌့ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ တရားသူႀကီးမ်ား ထပ္မံျဖည္‌့စြက္ခန္႔ထားရန္ ေမးခြန္းႏွင္‌့စပ္လ်ဥ္း၍ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒႏွင္‌့ ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရးဥပေဒမ်ားတြင္ ျပ႒ာန္းထားသည္‌့ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင္‌့ျပည္နယ္ တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးမ်ား ခန္႔အပ္ေရးႏွင္‌့စပ္လ်ဥ္းသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို ရည္ၫႊန္းတင္ျပ အပ္ပါေၾကာင္း၊  ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၀၈ ပုဒ္မခြဲ(က) ပုဒ္မခြဲငယ္(၂)ႏွင္‌့ ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၃ တို႔အရ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင္‌့ျပည္နယ္ တရားလႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္အပါအဝင္ တိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီး၊ ျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးဦးေရ အနည္းဆုံးသုံးဦးမွ အမ်ားဆုံးခုနစ္ဦးအထိ ခန္႔အပ္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းထားပါေၾကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၀၈ ပုဒ္မခြဲ(ခ) ပုဒ္မခြဲငယ္(၁) (၂) (၃) (၄)ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု တရားစီရင္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၅ တို႔အရ ႏိုင္ငံသမၼတသည္ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ျပည္ေထာင္စုတရားသူႀကီးခ်ဳပ္ႏွင္‌့ညႇိႏႈိင္း၍ ဖြဲ႕စည္းပုံ အ‌ေျခခံ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၁၀ ႏွင္‌့ ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၈ တို႔ပါ အရည္အခ်င္းႏွင္‌့ ျပည္‌့စုံေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအား တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ခန္႔အပ္ရန္ ျပ႒ာန္းထားပါေၾကာင္း၊

တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အဆင္‌့ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ခ်ီးျမႇင္‌့ေငြစရိတ္ႏွင္‌့ အေဆာင္အေယာင္မ်ား ဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂ ပုဒ္မခြဲ(ခ)အရ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ႏွင္‌့ တရားသူႀကီး မ်ားသည္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အဆင္‌့ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖစ္ၿပီး အဆိုပါ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၀ အရ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္အဆင္‌့ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ခ်ီးျမႇင္‌့ေငြစရိတ္ႏွင္‌့ အေဆာင္အေယာင္မ်ားအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္း ေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ဘ႑ာေငြအရ/အသုံးဆိုင္ရာဥပ‌ေဒတြင္ ခြဲေဝသတ္မွတ္ထားရွိမည္ဟု ျပ႒ာန္းထားပါ ေၾကာင္း၊ သို႔ပါ၍ အထက္ေဖာ္ျပပါ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ၊ ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရး ဥပေဒႏွင္‌့ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အဆင္‌့ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ခ်ီးျမႇင္‌့ေငြစရိတ္ႏွင္‌့ အေဆာင္အ‌ေယာင္မ်ားဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားအရ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားသည္ ျပည္ေထာင္စုတရားသူႀကီးခ်ဳပ္ႏွင္‌့ ညႇိႏႈိင္းကာ မိမိတို႔ျပည္နယ္/ တိုင္းေဒသႀကီး၏ လူဦးေရအမႈျဖစ္ပြားသည္‌့ႏႈန္းမ်ားႏွင္‌့အညီ ကိုင္တြယ္စီရင္ ဆုံးျဖတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ သင္‌့ျမတ္သည္‌့တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၏ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအရ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒမွ ျပ႒ာန္းကန္႔သတ္သည္‌့ အေရအတြက္အတြင္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတမွ ခန္႔အပ္ခြင္‌့ရွိပါေၾကာင္းႏွင္‌့ ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္အေနျဖင္‌့ ခန္႔အပ္ခြင္‌့မရွိပါသျဖင့္‌့ ျဖည္‌့စြက္ခန္႔ထားရန္အစီအစဥ္ မရွိပါေၾကာင္း၊

ယခုအခ်ိန္ ျဖည္‌့စြက္ခန္႔ထားရန္ အခက္အခဲမ်ားရွိပါက လူဦးေရ၊ အမႈ ျဖစ္မႈႏႈန္းႏွင္‌့ ခန္႔အပ္ထားသည့္ တရားသူႀကီးအခ်ိဳးမ်ားသည့္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္မွ အခ်ိဳးနည္းသည္‌့ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္မ်ားသို႔ အတတ္ႏိုင္ဆုံးညီမွ်ေအာင္ စီမံေဆာင္႐ြက္ေပးရန္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍  တိုင္းေဒသႀကီးႏွင္‌့ျပည္နယ္တရား လႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ႏွင္‌့ တရားသူႀကီးမ်ားသည္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒႏွင္‌့ ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရး ဥပေဒမ်ားတြင္ ျပ႒ာန္းထားသည့္ ဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရ အဖြဲ႕ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၊ သက္ဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္တို႔၏ အဆိုျပဳညႇိႏႈိင္းခ်က္၊ သေဘာတူညီခ်က္တို႔ျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတက သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးမ်ားအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ရန္ ခန္႔အပ္ၿပီး ၎တို႔၏စရိတ္၊ ခ်ီးျမႇင့္ေငြႏွင့္ အေဆာင္အေယာင္မ်ားကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္/ တိုင္း ေဒသႀကီး ျပည္နယ္ဘ႑ာရန္ပုံေငြမွပင္ က်ခံသုံးစြဲရသည္ျဖစ္ရာ ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ အေနျဖင့္ အဆိုပါ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးတရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီး မ်ားအား အျခား ျပည္နယ္/ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားသို႔ အခ်ိဳးအစားညီမွ်ေစရန္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ျခင္း၊ ယာယီတာဝန္ေပးအပ္ျခင္းစသည့္ အစီအမံ မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ခြင့္မရွိပါသျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ရန္အစီအစဥ္ မရွိပါေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားပါသည္။

ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္၊ တရားသူႀကီး ဦးစိုးႏိုင္