Skip to main content

မိမိတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင္‌့အေရး၊ ကာကြယ္ေစာင္‌့ေရွာက္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ျပပါႏိုင္ငံတကာသေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ား လက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္းရွိသကဲ့သို႔ ျပည္တြင္းတြင္လည္း မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင္‌့အေရးဥပေဒကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းထားရွိၿပီး နည္းဥပေဒမ်ားကိုလည္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္အျပင္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာစီမံခန္႔ခြဲမႈဥပေဒ၏ ပုဒ္မ ၁၃ ပုဒ္မခြဲ(က)ႏွင့္ ပုဒ္မခြဲ(ခ)တို႔တြင္လည္း သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာစီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စီမံခ်က္မ်ားေရးဆြဲရာတြင္ ကေလး သူငယ္မ်ား၊ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ား၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားႏွင္‌့ သားသည္ မိခင္မ်ားကို ဦးစားေပးကူညီေစာင့္ေရွာက္မည္ဟု ေဖာ္ျပပါရွိၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ လူဦးေရဆိုင္ရာသန္းေခါင္စာရင္းအရ ႏိုင္ငံံ့လူဦးေရ၏ ၄.၆ ရာခိုင္ႏႈန္း တစ္နည္းအားျဖင့္ လူဦးေရ ၂.၃ သန္းခန္႔သည္ မသန္စြမ္းသူမ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ကိန္းဂဏန္း မ်ားအရ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္လည္း အလုပ္လက္မဲ့မ်ားျဖစ္ေနၾကပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏ Public Access မ်ားျဖစ္ေသာ လူသြားလမ္းပလက္ေဖာင္းမ်ား၊ ရထားမ်ား၊ ဘတ္စ္ကားမ်ား၊ အမ်ားသုံးအေဆာက္အဦမ်ားႏွင့္ လူကူးကုန္းေက်ာ္တံတားမ်ား အစရွိသည့္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ အေဆာက္အဦမ်ားတြင္ ေဆာက္လုပ္ထားေသာပုံစံဒီဇိုင္းမ်ားကို ေလ့လာ ၾကည့္သည့္အခါတြင္လည္း ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ ထည္‌့သြင္း စဥ္းစားၿပီး ေဆာင္႐ြက္ထားျခင္းမရွိသည္ကို ေတြ႔ျမင္ေနရပါေၾကာင္း၊ အလြန္သိသာျမင္သာေသာ အခ်က္မ်ား ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

တစ္ဖက္ကျပန္စဥ္းစားမည္ဆိုပါက ၎အေျခအေနမ်ားသည္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အလုပ္အကိုင္ အခြင္‌့အလမ္းကို မ်ားစြာအတားအဆီးျဖစ္ေစေသာအခ်က္လည္းျဖစ္ေနပါေၾကာင္း၊ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ မသန္စြမ္းသူမ်ားသည္ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးၿပီး ကိုယ္အိမ္ထဲမွအျပင္ထြက္ၿပီး အမ်ား ျပည္သူနယ္ပယ္ထဲကို ဝင္လိုက္ၿပီဆိုကတည္းက အတားအဆီးႏွင့္ စတင္ေတြ႔ရၿပီျဖစ္သည့္ အတြက္ လုပ္ငန္းခြင္ကိုဝင္ရန္ အလြန္ခက္ခဲသြားေသာအေနအထားျဖစ္သြားၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ေသာအေျခအေနမ်ားသည္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင္‌့အေရးဥပေဒ အခန္း (၂) ရည္႐ြယ္ခ်က္တြင္ပါေသာ ပုဒ္မ ၃ ပုဒ္မခြဲ (ဃ) အရ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင္‌့ ျပည္သူ႔ေရးရာစသည္‌့ နယ္ပယ္အသီးသီးတြင္ အျခားသူမ်ားႏွင္‌့တန္းတူ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတြင္ေပါင္းစည္းပါဝင္ႏိုင္ရန္ဟူေသာ ဥပေဒ၏ရည္႐ြယ္ခ်က္ကို ဥေပကၡာျပဳထား သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနပါေၾကာင္း၊ ပလက္ေဖာင္းမ်ားတြင္ Slope မ်ားလုပ္ထားေသာ္လည္း လုပ္ငန္း ေဆာင္႐ြက္သူမ်ားအေနျဖင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ Slope မ်ားလုပ္ရပါလားဆိုသည္ကို သိရွိပုံ မရပါေၾကာင္း၊ လုပ္ေသာ္လည္းတကယ္အသုံးျပဳ၍မရေသာအေနအထားမ်ိဳး ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ တစ္ခ်ိဳ႕ ပလက္ေဖာင္းပုံစံကိုၾကည္‌့မည္ဆိုပါက ၎ Concept  ကို ထိထိမိမိလုပ္ထားသည္ကို ေတြ႔ရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ထို႔ေၾကာင္‌့ ၎ဒီဇိုင္းမ်ားကို မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ ထည္‌့သြင္းစဥ္းစားၿပီီး ဒီဇိုင္းလုပ္လိုက္သည့္ အတြက္လည္း ဘတ္ဂ်က္အရာအားျဖင္‌့လည္း မ်ားစြာပိုၿပီးကုန္သြားျခင္းမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါ ေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ ရည္႐ြယ္ၿပီးစဥ္းစားေဆာင္႐ြက္ရင္းက ကေလး သူငယ္မ်ား၊ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ားႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားအတြက္ပါ စဥ္းစားထားၿပီီးသား ျဖစ္သည့္အတြက္ေၾကာင္‌့ အမ်ားျပည္သူႏွင္‌့သက္ဆိုင္ေသာေနရာမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား လြယ္ကူစြာသြားလာေနထိုင္အသုံးျပဳႏိုင္ေရးႏွင္‌့ ေဘးအႏၲရာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးအတြက္ အေရးေပၚ အေျခ အေနမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားကိုဦးစားေပး၍ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရး၊ ကာကြယ္ေပးေရး၊ ေဘးကင္းလုံၿခဳံေရးတို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနျဖင့္ မူဝါဒမ်ားခ်မွတ္၍ ႀကီးၾကပ္ေဆာင္႐ြက္ ႏိုင္ျခင္းရွိ/မရွိ သိလိုပါေၾကာင္း  ေမးျမန္းပါသည္။


လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင္‌့ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ အေျခခံလူ႔ အခြင္‌့ အေရး ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းမ်ားႏွင္‌့ညီၫြတ္ေသာ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာျပည့္ဝရရွိႏိုင္မည့္ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္း တစ္ရပ္ျဖစ္ေစ၊ အေထာက္အကူျဖစ္ေစေရးႏွင့္ အားလုံးအက်ဳံးဝင္ၿပီး ေရရွည္ တည္တံံ့မႈ ရွိေသာ လူမႈကာကြယ္ေစာင္‌့ေရွာက္ေရးနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ျပည္သူလူထုလြတ္လပ္ လုံၿခဳံစြာဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ ေစေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဆိုေသာ မူဝါဒေပၚတြင္အေျခခံ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါ ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္လည္း မသန္စြမ္းသူမ်ားသည္ လူ႔အခြင္‌့အေရးကို အမ်ား နည္းတူခံစားရရွိႏိုင္ရန္အတြက္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင္‌့အေရးဥပေဒ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ႏွင့္ နည္း ဥပေဒမ်ား ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တို႔ကို ျပ႒ာန္းျခင္းတို႔ျဖင္‌့ ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္မ်ား မူေဘာင္မ်ား ႏွင္‌့အညီ ေဆာင္႐ြက္ေပးလ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါဥပေဒႏွင့္အညီ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင္‌့ အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီကို ဒုတိယသမၼတ (၂) ဦးေဆာင္၍ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ အဖြဲ႔က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာထုတ္ျပန္၍ လည္းေကာင္း၊ လုပ္ငန္းေကာ္မတီကို မိမိတို႔ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးဦးေဆာင္၍ လည္းေကာင္း၊ ေနျပည္ ေတာ္ေကာင္စီဝင္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးမ်ားဦးေဆာင္ေသာ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီ နယ္ေျမ၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ေကာ္မတီမ်ားကို ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့ၿပီး မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင္‌့ အေရးမ်ားအတြက္လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊

လုပ္ငန္းေကာ္မတီေအာက္တြင္ ဆပ္ေကာ္မတီရွစ္ခုကို ဆက္လက္ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ေရးအတြက္ကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ ဒုတိယသမၼတ (၂) ဦးစီးေသာ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီတြင္ မသန္စြမ္း သူမ်ားကိစၥကို ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ ကိုယ္တိုင္လည္းမသန္စြမ္းသူမ်ားျဖစ္ေသာ မသန္စြမ္းသူမ်ားအသင္းခ်ဳပ္က ဥကၠ႒သည္ အဆိုပါေကာ္မတီ၏ ဒုတိယဥကၠ႒ (၂) ေနရာကို တာဝန္ယူသကဲ့သို႔ မသန္စြမ္းအသင္းခ်ဳပ္က ကိုယ္အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းေနသူ မသန္စြမ္းအတြင္းေရးမွဴး ကိုယ္တိုင္ အဆိုပါအမ်ိဳးသားေကာ္မတီ၏ တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴးကိုလည္း တာဝန္ထမ္းေဆာင္ ပါေၾကာင္း၊ မသန္စြမ္းအသင္းခ်ဳပ္ကဥကၠ႒သည္ ဒုတိယဥကၠ႒ (၂) တာဝန္ကိုယူရသည့္အခါ တြင္လည္း ၎ကိုယ္တိုင္လည္း အျမင္အာ႐ုံခ်ိဳ႕ယြင္းေနေသာ မသန္စြမ္းသူျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီတြင္ ၎တို႔ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ၿပီး စီမံခန္႔ခြဲေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္မႈအတြက္ကို တာဝန္ယူထားသကဲ့သို႔ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားအေနျဖင့္လည္း မသန္စြမ္းအေရးတြင္ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ေန ေသာ မသန္စြမ္းေလးမ်ိဳး က႑ႏွင့္ဆက္စပ္ေနေသာ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းက ပုဂၢိဳလ္မ်ားလည္း ပါဝင္ေနပါေၾကာင္း၊

အမ်ားျပည္သူႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ေနရာမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား လြယ္ကူစြာသြားလာေနထိုင္ေရး ႏွင့္ပတ္သက္၍ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင္‌့အေရးဥပေဒ အခန္း(၇)ႏွင့္ နည္းဥပေဒ အခန္း(၅)တို႔တြင္ ထည္‌့သြင္းျပ႒ာန္းၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီလည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင္‌့အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီ စတုတၳအႀကိမ္အစည္းအေဝး (၁/၂၀၁၉) ကို မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင္‌့အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသား ေကာ္မတီဥကၠ႒ ဒုတိယသမၼတ (၂) ဦးေဆာင္၍ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အဆိုပါအစည္းအေဝးတြင္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာေနရာမ်ားတြင္ မသန္စြမ္း သူမ်ား လြယ္ကူစြာသြားလာေနထိုင္အသုံးျပဳေရး၊ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီမ်ားႏွင့္ ဦးစားေပး အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေရး ေဆြးေႏြးၾကသည့္အခါ ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ ေနျပည္ေတာ္တြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ အက်ဳံးဝင္ေသာ ေရပန္းဥယ်ာဥ္ႏွင့္ ၿမိဳ႕မေဈးျဖစ္လာေစေရး တည္ ေဆာက္ရန္ ကနဦးစီမံကိန္းမ်ားအျဖစ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္‌ေရး လ်ာထားေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါစီမံကိန္းႏွစ္ရပ္ႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း ဒုတိယသမၼတ (၂) ဦးေဆာင္ၿပီး အဖြဲ႔ဝင္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ားျဖင့္အစည္းအေဝးျပဳလုပ္ကာ လိုအပ္ေသာ ရန္ပုံေငြကိုအမ်ိဳးသား သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာစီမံခန္႔ခြဲမႈရန္ပုံေငြမွ က်ခံေဆာင္႐ြက္ရန္လည္း လ်ာထားၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ေဆာက္လုပ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္လည္း အမ်ားျပည္သူအသုံးျပဳသြားလာရန္ေနရာမ်ားတြင္ ရွိ ေသာ အေဆာက္အဦမ်ား၌ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ အတားအဆီးမရွိေသာ ဒီဇိုင္းပုံစံမ်ားအား ထည္‌့သြင္းတြက္ခ်က္လုပ္ေဆာင္ရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေဆာက္အဦဆိုင္ရာစည္းမ်ဥ္းမ်ား ၂၀၁၆ ကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ျပ႒ာန္းၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔မွစ၍ လိုက္နာ ေဆာင္႐ြက္ေစေရး ထပ္ဆင္‌့ၫႊန္ၾကားေပးရန္ သက္ဆိုင္ရာေကာင္စီအဖြဲ႔မ်ားသို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႔တြင္ အေၾကာင္းၾကားထားၿပီး ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင္‌့အညီ လက္ေတြ႔ေျမျပင္တြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ ဆင္ေျခေလၽွာမ်ား၊ Toilet မ်ား၊ လိုအပ္သည္‌့ေလွကားအက်ယ္ႏွင့္ အျမင့္တို႔ကို ထည္‌့သြင္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ဥပမာအားျဖင္‌့ မသန္စြမ္းသူမ်ားအေရးကို တာဝန္ယူေနေသာ မိမိတို႔ဝန္ႀကီးဌာနကိုယ္တိုင္တြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားလြယ္ကူစြာ သြားလာႏိုင္ေရး အတြက္ Access မ်ားမရွိသည့္အတြက္ ယခုႏွစ္ဘတ္ဂ်က္ထဲတြင္ မိမိတို႔ဝန္ႀကီးဌာနတြင္ ဓာတ္ေလွကားတစ္စီးကို တည္ေဆာက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ သြားလာမႈ လြယ္ကူေစေသာအေနအထားမ်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊

တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ေဆာင္႐ြက္ေနပါေၾကာင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင္‌့အားကစားဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္လည္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင္‌့အေရးဥပေဒ ၂၀၁၅ ပုဒ္မ ၂၈ အရ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အသီးသီးရွိ ေဆး႐ုံမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားလြယ္ကူစြာသြားလာႏိုင္ေရး အတြက္ လူနာအဝင္/အထြက္ေနရာ Rank၊ Florid Way၊ ကားပါကင္မ်ားႏွင္‌့ အိမ္သာမ်ားတို႔ရွိ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုစိစစ္တင္ျပႏိုင္ရန္ နမူနာပုံစံမ်ားကို ထုတ္ျပေဆာင္႐ြက္ေပးလ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကအိမ္ရွင္အျဖစ္လက္ခံက်င္းပေသာ (၇) ႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွတြင္ မသန္စြမ္းအားကစားၿပိဳင္ပြဲကို မသန္စြမ္းအားကစားသမားမ်ားအတြက္ ေလၽွာက္လမ္း ပါဝင္ေသာ အေထာက္အကူျပဳပုံစံမ်ားပါရွိေသာ သန္႔စင္ခန္းမ်ားကို ဝဏၰသိဒၶိအားကစားကြင္း အတြင္းရွိ အားကစားကြင္း၊ အားကစား႐ုံ၊ ေရကူးကန္မ်ားတြင္ ထည္‌့သြင္းတည္ေဆာက္ ထားရွိသည့္အျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ (ေျမာက္ပိုင္း) ၿမိဳ႕နယ္တြင္လည္း မသန္စြမ္းအားကစား သမားမ်ားအတြက္ မသန္စြမ္းေလ့က်င္‌့ေရးစခန္းအား တည္ေဆာက္ေပးသြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီပိုင္လမ္းမ်ား၏ လူသြားစႀကႍ မ်ား၏ထိပ္တြင္ နိမ့္ေလၽွာ Rank မ်ားထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ေပးျခင္း၊ လမ္းလယ္ကြ်န္း၊ ႀတိဂံ ကြ်န္းမ်ားႏွင္‌့ လူကူးမ်ဥ္းၾကားထိစပ္ေသာေနရာမ်ားတြင္ လမ္းမ်က္ႏွာျပင္ႏွင္‌့တစ္ေျပးညီ Level နိမ့္၍ တည္ေဆာက္ေပးျခင္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊

ေဘးအႏၲရာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးအတြက္ အေရးေပၚအေျခအေနမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားကို ဦးစားေပး၍ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရး၊ အကာအကြယ္ေပးေရး၊ ေဘးကင္းလုံၿခဳံတို႔ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးလည္း မသန္စြမ္း သူမ်ား၏အခြင္‌့အေရးဥပေဒ အခန္း (၉) ႏွင့္ နည္းဥပေဒ အခန္း (၇) တို႔တြင္ ျပ႒ာန္းထားရွိၿပီး ျဖစ္ သကဲ့သို႔ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာစီမံခန္႔ခြဲမႈဥပေဒ ၂၀၁၃ ႏွင့္ နည္းဥပေဒ ၂၀၁၅ တို႔တြင္ လည္း ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းထားပါေၾကာင္း၊ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈနည္း ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၄ တြင္ ထိခိုက္ခံရလြယ္သူမ်ားကို သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ႀကိဳတင္ကာကြယ္‌ေရး အပါအဝင္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ စီမံခန္႔ခြဲေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္လာႏိုင္ေစေရး အတြက္လည္း စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားတည္ေဆာက္ေပးၿပီး အခြင္‌့အလမ္းမ်ားဖန္တီးေပးရမည္ ဟု အတိအလင္းေဖာ္ျပထားပါေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအပါအဝင္ ထိခိုက္လြယ္အုပ္စုမ်ား ပါဝင္ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ အားလုံးအက်ဳံးဝင္ေသာေဘးအႏၲရာယ္ေၾကာင္‌့ ဆုံး႐ႈံး ႏိုင္ေျခကို စီမံခန္႔ခြဲျခင္းသင္တန္းအတြက္ အေသးစိတ္သင္တန္းလမ္းၫႊန္ ၂၀၁၆ ႏွင္‌့အညီ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည့္အျပင္ ေဘးသင္‌့ျပည္သူမ်ားအတြက္ အေရးေပၚ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား အပါ အဝင္ ထိခုိက္လြယ္အုပ္စုမ်ားက်န္ရွိမႈမရွိေစေရးအတြက္ကိုလည္း အေလးထားေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ ေဆာင္႐ြက္သည့္အခါ ဇာတ္တိုက္ေလ့က်င္‌့မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ထိခိုက္လြယ္ အုပ္စုမ်ားျဖစ္ေသာ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ား၊ ကေလး သူငယ္မ်ား၊ မနာက်န္းသူမ်ား၊ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ကိုလည္း ၎တို႔ကိုပတ္ဝန္းက်င္က မည္သို႔ကူညီေစာင္‌့ေရွာက္ကယ္ဆယ္ရမည္၊ မည္သည့္ေနရာမ်ားတြင္ သြားေရာက္ပို႔ေဆာင္ၿပီး ကယ္ဆယ္‌ေစာင္‌့ေရွာက္ရမည္ကအစ ဇာတ္တိုက္ေလ့က်င္‌့မႈမ်ားတြင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးလ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊

ထို႔အျပင္ ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္ပြားမႈအေပၚ ျပည္သူမ်ားကိုယ္တိုင္ အေၾကာင္းၾကားဆက္သြယ္ႏိုင္ရန္ စီမံေဆာင္႐ြက္ထားေသာ Dan Mobile Application ကို မသန္စြမ္းသူမ်ားပါ အသုံးျပဳႏိုင္ရန္ အေလးထားၿပီး ေရးဆြဲခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းတြင္ အဆိုပါ Application ျဖန္႔ခ်ိေရးႏွင့္ အသိ ပညာေပးျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည့္အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဘးအႏၲရာယ္ ေၾကာင္‌့ ထိခိုက္ဆုံး႐ႈံးႏိုင္ေျခေလၽွာ႔ခ်ေရးလုပ္ငန္းစီမံခ်က္သည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား ကို ျပဳစုေစာင္‌့ေရွာက္သူမ်ားႏွင္‌့ ၎တို႔၏မိသားစုမ်ား၊ အိမ္နီးခ်င္းမ်ားအပါအဝင္ ထိခိုက္ခံရလြယ္မႈ အရွိဆုံးသူမ်ားကို အဓိကဦးတည္ကာ လူထုအၾကားေဘးအႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္မ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိရွိေအာင္လည္း လုပ္ငန္းမ်ား၊ အစီအစဥ္မ်ား ထည္‌့သြင္း ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ မသန္စြမ္းသူမ်ားအေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီီး လည္း ပိုမိုထိေရာက္စြာ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ကိုလည္း မိမိတို႔ဝန္ႀကီးဌာနတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလတြင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးဦးစီးဌာနအသစ္ကိုလည္း ဖြဲ႔စည္းထားရွိၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၎ဦးစီးဌာန အေနျဖင့္လည္း ASEAN Enabling Master Plan ၂၀၁၅ ကိုအေျခခံၿပီး Myanmar Sustainable Development Plan ႏွင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင္‌့အေရးမ်ားဆိုင္ရာကုလသမဂၢ Convention UNCRPT တို႔ႏွင့္လည္း ကိုက္ညီမႈရွိေသာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရွိသည့္ က႑တိုင္းတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင့္အေရးတို႔ကို ေပါင္းစပ္ထည္‌့သြင္းေဆာင္႐ြက္မႈကို ေသခ်ာေစသည့္ မဟာ ဗ်ဴဟာစီမံကိန္း ၂၀၂၀-၂၅ ကို မူၾကမ္းေရးဆြဲေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိရာတြင္လည္း မသန္စြမ္းသူမ်ား အတြက္ သဘာဝေဘးႏွင့္ အေရးေပၚအေျခအေနမ်ားစီမံခန္႔ခြဲေရးႏွင့္ အလြယ္တကူ လက္လွမ္းမီ သုံးစြဲႏိုင္ေရးတို႔ကို ဦးစားေပးနယ္ပယ္မ်ားအျဖစ္ ထည္‌့သြင္းထားရွိ ပါေၾကာင္း၊

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးက မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အ‌ေရးကို ေမးခြန္းေမးျမန္းၿပီး Highlight လုပ္ေပးလိုက္သည့္အတြက္လည္း မ်ားစြာေက်းဇူးတင္ရွိပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီအေနျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ေနသကဲ့သို႔ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ရွိ ေကာ္မတီမ်ားကလည္း အမ်ိဳးသားေကာ္မတီက နမူနာျပေဆာင္႐ြက္သည့္အေပၚ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၊ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီအပါအဝင္ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားအေနျဖင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ကိစၥမ်ားကို ပိုမိုအာ႐ုံစိုက္ေဆာင္႐ြက္လာႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသား ေကာ္မတီ၏ ဦးေဆာင္လမ္းၫႊန္မႈႏွင့္ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီ ဆက္စပ္ဌာနဆိုင္ရာမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမသန္စြမ္းသူမ်ားအသင္းခ်ဳပ္၊ မသန္စြမ္းအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္းႏွင့္ သဘာဝေဘးစီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ မသန္စြမ္း သူမ်ားအပါအဝင္ ထိခိုက္လြယ္အုပ္စုမ်ားမည္သူမၽွက်န္ရစ္မႈမရွိေစေရးအတြက္ကို အေလးထား ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျဖၾကားပါသည္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္(ရန္ကင္း မဲဆႏၵနယ္) က ဆက္စပ္ေမးခြန္း ေမးျမန္းပါသည္။

ဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ေကာ္မတီမ်ားဖြဲ႔ၿပီး ဥပေဒအရေဆာင္႐ြက္ေနသည္ကိုလည္း ေလ့လာသိရွိရပါေသာ္လည္း လက္ေတြ႔တြင္ ယခုသက္ဆိုင္ရာကလမ္းမ်ားေဖာက္လုပ္ သည္၊ အမ်ားႏွင့္ဆိုင္ေသာအေဆာက္အဦမ်ားေဆာက္လုပ္သည္၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကတည္းက အင္ဂ်င္နီယာ ဌာနမ်ားတြင္ စံသတ္မွတ္ၿပီးသားျဖစ္ေသာ္လည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ယခုအခ်ိန္အထိ ေဆာက္လုပ္ေနေသာအေဆာက္အဦမ်ား ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ေလာက္ကမွလုပ္ထားေသာ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာပလက္ေဖာင္းမ်ားသည္ လက္ ေတြ႔ လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ျခင္းမရွိဘဲ Slope မ်ားပါလွ်င္ၿပီးေရာလုပ္သည္မွာ မသန္စြမ္းသူမ်ား Sustainable ျဖစ္ရန္ ၎တို႔သိရွိျခင္းမရွိ၍လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ပါလိမ့္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ အစိုးရအဖြဲ႔အေနျဖင့္ ေအာက္ေျခေျမျပင္အထိ စီမံ ကိန္းမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္အခါ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၫႊန္ၾကားထားသည့္အတိုင္း ေဆာက္လုပ္ေရး ဆိုင္ရာစံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လိုက္နာမႈရွိေအာင္ မည္သို႔ၾကပ္မတ္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္သြား ရန္ အစီအစဥ္ရွိသည္ကို သိလိုပါေၾကာင္း ေမးျမန္းပါသည္။

လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးစိုးေအာင္

မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ေအာက္ေျခတြင္လိုက္ပါေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ အပိုင္းတြင္ အဓိကအားျဖင့္ဦးစြာဥပေဒႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး သိရွိေအာင္ရွင္းလင္း‌ေျပာၾကားျခင္း၊ တာဝန္ရွိေအာက္ေျခကလူမ်ားကို အသိပညာေပးျခင္းအပိုင္းမ်ားကို ဦးစားေပးၿပီး ေဆာင္႐ြက္ေပး သြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္လည္း လက္ရွိအားျဖင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား ကိုယ္တိုင္ မသန္စြမ္းအသင္းခ်ဳပ္ကပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ ဌာနကတာဝန္ရွိသူမ်ား အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ေန သည့္အပိုင္းမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနမ်ားကိုလိုက္နာၿပီး အသိပညာေပးမႈေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ဥပမာ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနတြင္ လိုင္းကားမ်ားစီးရ သည့္အခါ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏အခက္အခဲရွိျခင္းမ်ား၊ ေလယာဥ္စ-ဟီးရာတြင္ အခက္အခဲရွိျခင္းမ်ားကို မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ မည္သို႔ေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္မည့္အပိုင္းမ်ားကို အသိပညာေပးျခင္းမ်ား၊ လိုက္လံေဆြးေႏြးၿပီး ၎တို႔တြင္ရွိေနေသာလုပ္ငန္းဆိုင္ရာစီမံခ်က္မ်ားက ေျဖေလ်ာ့ေပးႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို လက္ရွိအားျဖင့္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီအေနျဖင့္လည္း ဆက္လက္ၿပီးမသန္စြမ္းသူမ်ားအေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တာဝန္ရွိသည့္ဝန္ႀကီးဌာနအသီးသီး၊ တိုင္း ေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ေနျပည္ေတာ္တို႔ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီမ်ားအေနျဖင့္လည္း ၎အပိုင္းမ်ားတြင္ပိုမို ထိေရာက္စြာ ေဆာင္႐ြက္ ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ ဆက္လက္ၿပီး မိမိတို႔ဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီအေနျဖင့္ အေၾကာင္းၾကားတြန္းအားေပး ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေျဖၾကားပါသည္။

လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင္‌့ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးစိုးေအာင္