Skip to main content

မိမိတို့ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင်‌့အရေး၊ ကာကွယ်စောင်‌့ရှောက်ရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဖော်ပြပါနိုင်ငံတကာသဘောတူစာချုပ်များ လက်မှတ်ရေးထိုးထားခြင်းရှိသကဲ့သို့ ပြည်တွင်းတွင်လည်း မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင်‌့အရေးဥပဒေကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားရှိပြီး နည်းဥပဒေများကိုလည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည့်အပြင် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၁၃ ပုဒ်မခွဲ(က)နှင့် ပုဒ်မခွဲ(ခ)တို့တွင်လည်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး စီမံချက်များရေးဆွဲရာတွင် ကလေး သူငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ မသန်စွမ်းသူများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင်‌့ သားသည် မိခင်များကို ဦးစားပေးကူညီစောင့်ရှောက်မည်ဟု ဖော်ပြပါရှိပြီးဖြစ်ပါကြောင်း၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ လူဦးရေဆိုင်ရာသန်းခေါင်စာရင်းအရ နိုင်ငံံ့လူဦးရေ၏ ၄.၆ ရာခိုင်နှုန်း တစ်နည်းအားဖြင့် လူဦးရေ ၂.၃ သန်းခန့်သည် မသန်စွမ်းသူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါကြောင်း၊ ထို့အပြင် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ကိန်းဂဏန်း များအရ မသန်စွမ်းသူများ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည်လည်း အလုပ်လက်မဲ့များဖြစ်နေကြပါကြောင်း၊ မိမိတို့နိုင်ငံ၏ Public Access များဖြစ်သော လူသွားလမ်းပလက်ဖောင်းများ၊ ရထားများ၊ ဘတ်စ်ကားများ၊ အများသုံးအဆောက်အဦများနှင့် လူကူးကုန်းကျော်တံတားများ အစရှိသည့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများတွင် ဆောက်လုပ်ထားသောပုံစံဒီဇိုင်းများကို လေ့လာ ကြည့်သည့်အခါတွင်လည်း နေရာတော်တော်များများတွင် မသန်စွမ်းသူများအတွက် ထည်‌့သွင်း စဉ်းစားပြီး ဆောင်ရွက်ထားခြင်းမရှိသည်ကို တွေ့မြင်နေရပါကြောင်း၊ အလွန်သိသာမြင်သာသော အချက်များ ဖြစ်ပါကြောင်း၊

တစ်ဖက်ကပြန်စဉ်းစားမည်ဆိုပါက ၎င်းအခြေအနေများသည် မသန်စွမ်းသူများ၏အလုပ်အကိုင် အခွင်‌့အလမ်းကို များစွာအတားအဆီးဖြစ်စေသောအချက်လည်းဖြစ်နေပါကြောင်း၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် မသန်စွမ်းသူများသည် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးပြီး ကိုယ်အိမ်ထဲမှအပြင်ထွက်ပြီး အများ ပြည်သူနယ်ပယ်ထဲကို ဝင်လိုက်ပြီဆိုကတည်းက အတားအဆီးနှင့် စတင်တွေ့ရပြီဖြစ်သည့် အတွက် လုပ်ငန်းခွင်ကိုဝင်ရန် အလွန်ခက်ခဲသွားသောအနေအထားဖြစ်သွားပြီ ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထိုကဲ့သို့သောအခြေအနေများသည် မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင်‌့အရေးဥပဒေ အခန်း (၂) ရည်ရွယ်ချက်တွင်ပါသော ပုဒ်မ ၃ ပုဒ်မခွဲ (ဃ) အရ နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင်‌့ ပြည်သူ့ရေးရာစသည်‌့ နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အခြားသူများနှင်‌့တန်းတူ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်ပေါင်းစည်းပါဝင်နိုင်ရန်ဟူသော ဥပဒေ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ဥပေက္ခာပြုထား သကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါကြောင်း၊ ပလက်ဖောင်းများတွင် Slope များလုပ်ထားသော်လည်း လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်သူများအနေဖြင့် မသန်စွမ်းသူများ၏ Slope များလုပ်ရပါလားဆိုသည်ကို သိရှိပုံ မရပါကြောင်း၊ လုပ်သော်လည်းတကယ်အသုံးပြု၍မရသောအနေအထားမျိုး ဖြစ်ပါကြောင်း၊ တစ်ချို့ ပလက်ဖောင်းပုံစံကိုကြည်‌့မည်ဆိုပါက ၎င်း Concept  ကို ထိထိမိမိလုပ်ထားသည်ကို တွေ့ရမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊

ထို့ကြောင်‌့ ၎င်းဒီဇိုင်းများကို မသန်စွမ်းသူများအတွက် ထည်‌့သွင်းစဉ်းစားပြီး ဒီဇိုင်းလုပ်လိုက်သည့် အတွက်လည်း ဘတ်ဂျက်အရာအားဖြင်‌့လည်း များစွာပိုပြီးကုန်သွားခြင်းမျိုးလည်း မဟုတ်ပါ ကြောင်း၊ ထို့အပြင် မသန်စွမ်းသူများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီးစဉ်းစားဆောင်ရွက်ရင်းက ကလေး သူငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များအတွက်ပါ စဉ်းစားထားပြီးသား ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင်‌့ အများပြည်သူနှင်‌့သက်ဆိုင်သောနေရာများတွင် မသန်စွမ်းသူများ လွယ်ကူစွာသွားလာနေထိုင်အသုံးပြုနိုင်ရေးနှင်‌့ ဘေးအန္တရာယ်အမျိုးမျိုးအတွက် အရေးပေါ် အခြေ အနေများတွင် မသန်စွမ်းသူများကိုဦးစားပေး၍ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး၊ ကာကွယ်ပေးရေး၊ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးတို့အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် မူဝါဒများချမှတ်၍ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက် နိုင်ခြင်းရှိ/မရှိ သိလိုပါကြောင်း  မေးမြန်းပါသည်။


လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင်‌့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် အခြေခံလူ့ အခွင်‌့ အရေး ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများနှင်‌့ညီညွတ်သော လူ့ဂုဏ်သိက္ခာပြည့်ဝရရှိနိုင်မည့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း တစ်ရပ်ဖြစ်စေ၊ အထောက်အကူဖြစ်စေရေးနှင့် အားလုံးအကျုံးဝင်ပြီး ရေရှည် တည်တံံ့မှု ရှိသော လူမှုကာကွယ်စောင်‌့ရှောက်ရေးနည်းလမ်းများဖြင့် ပြည်သူလူထုလွတ်လပ် လုံခြုံစွာဖွံ့ဖြိုး တိုးတက် စေရေးကို အကောင်အထည်ဖော်မည်ဆိုသော မူဝါဒပေါ်တွင်အခြေခံ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါ ကြောင်း၊ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်း မသန်စွမ်းသူများသည် လူ့အခွင်‌့အရေးကို အများ နည်းတူခံစားရရှိနိုင်ရန်အတွက် မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင်‌့အရေးဥပဒေ ၂၀၁၅ ခုနှစ်နှင့် နည်း ဥပဒေများ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်းတို့ဖြင်‌့ နိုင်ငံတကာသဘောတူညီချက်များ မူဘောင်များ နှင်‌့အညီ ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိပါကြောင်း၊ အဆိုပါဥပဒေနှင့်အညီ မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင်‌့ အရေးများဆိုင်ရာ အမျိုးသားကော်မတီကို ဒုတိယသမ္မတ (၂) ဦးဆောင်၍ ပြည်ထောင်စု အစိုးရ အဖွဲ့က ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာထုတ်ပြန်၍ လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းကော်မတီကို မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဦးဆောင်၍ လည်းကောင်း၊ နေပြည် တော်ကောင်စီဝင်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ဝန်ကြီးများဦးဆောင်သော နေပြည်တော်ကောင်စီ နယ်မြေ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ကော်မတီများကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ပြီး မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင်‌့ အရေးများအတွက်လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊

လုပ်ငန်းကော်မတီအောက်တွင် ဆပ်ကော်မတီရှစ်ခုကို ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက်ကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါကြောင်း၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) ဦးစီးသော အမျိုးသားကော်မတီတွင် မသန်စွမ်း သူများကိစ္စကို ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေသော ကိုယ်တိုင်လည်းမသန်စွမ်းသူများဖြစ်သော မသန်စွမ်းသူများအသင်းချုပ်က ဥက္ကဋ္ဌသည် အဆိုပါကော်မတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂) နေရာကို တာဝန်ယူသကဲ့သို့ မသန်စွမ်းအသင်းချုပ်က ကိုယ်အင်္ဂါချို့ယွင်းနေသူ မသန်စွမ်းအတွင်းရေးမှူး ကိုယ်တိုင် အဆိုပါအမျိုးသားကော်မတီ၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူးကိုလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင် ပါကြောင်း၊ မသန်စွမ်းအသင်းချုပ်ကဥက္ကဋ္ဌသည် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂) တာဝန်ကိုယူရသည့်အခါ တွင်လည်း ၎င်းကိုယ်တိုင်လည်း အမြင်အာရုံချို့ယွင်းနေသော မသန်စွမ်းသူဖြစ်ပါကြောင်း၊ အမျိုးသားကော်မတီတွင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ပြီး စီမံခန့်ခွဲဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မှုအတွက်ကို တာဝန်ယူထားသကဲ့သို့ အဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့်လည်း မသန်စွမ်းအရေးတွင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေ သော မသန်စွမ်းလေးမျိုး ကဏ္ဍနှင့်ဆက်စပ်နေသော အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းက ပုဂ္ဂိုလ်များလည်း ပါဝင်နေပါကြောင်း၊

အများပြည်သူနှင့်သက်ဆိုင်သည့်နေရာများတွင် မသန်စွမ်းသူများ လွယ်ကူစွာသွားလာနေထိုင်ရေး နှင့်ပတ်သက်၍ မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင်‌့အရေးဥပဒေ အခန်း(၇)နှင့် နည်းဥပဒေ အခန်း(၅)တို့တွင် ထည်‌့သွင်းပြဋ္ဌာန်းပြီးဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနှင့်အညီလည်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင်‌့အရေးများဆိုင်ရာ အမျိုးသားကော်မတီ စတုတ္ထအကြိမ်အစည်းအဝေး (၁/၂၀၁၉) ကို မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင်‌့အရေးများဆိုင်ရာ အမျိုးသား ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယသမ္မတ (၂) ဦးဆောင်၍ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါအစည်းအဝေးတွင် အများပြည်သူနှင့်သက်ဆိုင်သောနေရာများတွင် မသန်စွမ်း သူများ လွယ်ကူစွာသွားလာနေထိုင်အသုံးပြုရေး၊ အမျိုးသားကော်မတီများနှင့် ဦးစားပေး အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး ဆွေးနွေးကြသည့်အခါ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်တွင် မသန်စွမ်းသူများအတွက် အကျုံးဝင်သော ရေပန်းဥယျာဉ်နှင့် မြို့မဈေးဖြစ်လာစေရေး တည် ဆောက်ရန် ကနဦးစီမံကိန်းများအဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်‌ရေး လျာထားဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါကြောင်း၊ အဆိုပါစီမံကိန်းနှစ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ဒုတိယသမ္မတ (၂) ဦးဆောင်ပြီး အဖွဲ့ဝင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြင့်အစည်းအဝေးပြုလုပ်ကာ လိုအပ်သော ရန်ပုံငွေကိုအမျိုးသား သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုရန်ပုံငွေမှ ကျခံဆောင်ရွက်ရန်လည်း လျာထားပြီးဖြစ်ပါကြောင်း၊

ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း အများပြည်သူအသုံးပြုသွားလာရန်နေရာများတွင် ရှိ သော အဆောက်အဦများ၌ မသန်စွမ်းသူများအတွက် အတားအဆီးမရှိသော ဒီဇိုင်းပုံစံများအား ထည်‌့သွင်းတွက်ချက်လုပ်ဆောင်ရန် မြန်မာနိုင်ငံအဆောက်အဦဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများ ၂၀၁၆ ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ပြဋ္ဌာန်းပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်စေရေး ထပ်ဆင်‌့ညွှန်ကြားပေးရန် သက်ဆိုင်ရာကောင်စီအဖွဲ့များသို့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အကြောင်းကြားထားပြီး ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင်‌့အညီ လက်တွေ့မြေပြင်တွင် မသန်စွမ်းသူများအတွက် ဆင်ခြေလျှောများ၊ Toilet များ၊ လိုအပ်သည်‌့လှေကားအကျယ်နှင့် အမြင့်တို့ကို ထည်‌့သွင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊ ဥပမာအားဖြင်‌့ မသန်စွမ်းသူများအရေးကို တာဝန်ယူနေသော မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာနကိုယ်တိုင်တွင် မသန်စွမ်းသူများလွယ်ကူစွာ သွားလာနိုင်ရေး အတွက် Access များမရှိသည့်အတွက် ယခုနှစ်ဘတ်ဂျက်ထဲတွင် မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာနတွင် ဓာတ်လှေကားတစ်စီးကို တည်ဆောက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊ မသန်စွမ်းသူများအတွက် သွားလာမှု လွယ်ကူစေသောအနေအထားမျိုးကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊

တဖြည်းဖြည်းနှင့်ဆောင်ရွက်နေပါကြောင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင်‌့အားကစားဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင်‌့အရေးဥပဒေ ၂၀၁၅ ပုဒ်မ ၂၈ အရ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ ဆေးရုံများတွင် မသန်စွမ်းသူများလွယ်ကူစွာသွားလာနိုင်ရေး အတွက် လူနာအဝင်/အထွက်နေရာ Rank၊ Florid Way၊ ကားပါကင်များနှင်‌့ အိမ်သာများတို့ရှိ လိုအပ်ချက်များကိုစိစစ်တင်ပြနိုင်ရန် နမူနာပုံစံများကို ထုတ်ပြဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကအိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပသော (၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင် အာရှတွင် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကို မသန်စွမ်းအားကစားသမားများအတွက် လျှောက်လမ်း ပါဝင်သော အထောက်အကူပြုပုံစံများပါရှိသော သန့်စင်ခန်းများကို ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိအားကစားကွင်း အတွင်းရှိ အားကစားကွင်း၊ အားကစားရုံ၊ ရေကူးကန်များတွင် ထည်‌့သွင်းတည်ဆောက် ထားရှိသည့်အပြင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း) မြို့နယ်တွင်လည်း မသန်စွမ်းအားကစား သမားများအတွက် မသန်စွမ်းလေ့ကျင်‌့ရေးစခန်းအား တည်ဆောက်ပေးသွားမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီပိုင်လမ်းများ၏ လူသွားစြင်္ကံ များ၏ထိပ်တွင် နိမ့်လျှော Rank များထည့်သွင်းတည်ဆောက်ပေးခြင်း၊ လမ်းလယ်ကျွန်း၊ တြိဂံ ကျွန်းများနှင်‌့ လူကူးမျဉ်းကြားထိစပ်သောနေရာများတွင် လမ်းမျက်နှာပြင်နှင်‌့တစ်ပြေးညီ Level နိမ့်၍ တည်ဆောက်ပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊

ဘေးအန္တရာယ်အမျိုးမျိုးအတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် မသန်စွမ်းသူများကို ဦးစားပေး၍ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး၊ အကာအကွယ်ပေးရေး၊ ဘေးကင်းလုံခြုံတို့နှင့်ပတ်သက်ပြီးလည်း မသန်စွမ်း သူများ၏အခွင်‌့အရေးဥပဒေ အခန်း (၉) နှင့် နည်းဥပဒေ အခန်း (၇) တို့တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားရှိပြီး ဖြစ် သကဲ့သို့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ၂၀၁၃ နှင့် နည်းဥပဒေ ၂၀၁၅ တို့တွင် လည်း ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားပါကြောင်း၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနည်း ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၄ တွင် ထိခိုက်ခံရလွယ်သူများကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ကာကွယ်‌ရေး အပါအဝင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လာနိုင်စေရေး အတွက်လည်း စွမ်းဆောင်ရည်များတည်ဆောက်ပေးပြီး အခွင်‌့အလမ်းများဖန်တီးပေးရမည် ဟု အတိအလင်းဖော်ပြထားပါကြောင်း၊ ထို့အပြင် မသန်စွမ်းသူများအပါအဝင် ထိခိုက်လွယ်အုပ်စုများ ပါဝင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် အားလုံးအကျုံးဝင်သောဘေးအန္တရာယ်ကြောင်‌့ ဆုံးရှုံး နိုင်ခြေကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းသင်တန်းအတွက် အသေးစိတ်သင်တန်းလမ်းညွှန် ၂၀၁၆ နှင်‌့အညီ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အပြင် ဘေးသင်‌့ပြည်သူများအတွက် အရေးပေါ် ထောက်ပံ့မှုများ၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရာတွင် မသန်စွမ်းသူများ အပါ အဝင် ထိခိုက်လွယ်အုပ်စုများကျန်ရှိမှုမရှိစေရေးအတွက်ကိုလည်း အလေးထားဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါကြောင်း၊ မိမိတို့ ဆောင်ရွက်သည့်အခါ ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင်‌့မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ ထိခိုက်လွယ် အုပ်စုများဖြစ်သော သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ အမျိုးသမီးများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ၊ ကလေး သူငယ်များ၊ မနာကျန်းသူများ၊ မသန်စွမ်းသူများအတွက်ကိုလည်း ၎င်းတို့ကိုပတ်ဝန်းကျင်က မည်သို့ကူညီစောင်‌့ရှောက်ကယ်ဆယ်ရမည်၊ မည်သည့်နေရာများတွင် သွားရောက်ပို့ဆောင်ပြီး ကယ်ဆယ်‌စောင်‌့ရှောက်ရမည်ကအစ ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင်‌့မှုများတွင် ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိပါကြောင်း၊

ထို့အပြင် ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ပွားမှုအပေါ် ပြည်သူများကိုယ်တိုင် အကြောင်းကြားဆက်သွယ်နိုင်ရန် စီမံဆောင်ရွက်ထားသော Dan Mobile Application ကို မသန်စွမ်းသူများပါ အသုံးပြုနိုင်ရန် အလေးထားပြီး ရေးဆွဲခဲ့ပါကြောင်း၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် အဆိုပါ Application ဖြန့်ချိရေးနှင့် အသိ ပညာပေးခြင်းလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘေးအန္တရာယ် ကြောင်‌့ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေလျှော့ချရေးလုပ်ငန်းစီမံချက်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် မသန်စွမ်းသူများ ကို ပြုစုစောင်‌့ရှောက်သူများနှင်‌့ ၎င်းတို့၏မိသားစုများ၊ အိမ်နီးချင်းများအပါအဝင် ထိခိုက်ခံရလွယ်မှု အရှိဆုံးသူများကို အဓိကဦးတည်ကာ လူထုအကြားဘေးအန္တရာယ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်သိရှိအောင်လည်း လုပ်ငန်းများ၊ အစီအစဉ်များ ထည်‌့သွင်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါကြောင်း၊ မသန်စွမ်းသူများအရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး လည်း ပိုမိုထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက်ကိုလည်း မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာနတွင် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဦးစီးဌာနအသစ်ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီးဖြစ်ပါကြောင်း၊ ၎င်းဦးစီးဌာန အနေဖြင့်လည်း ASEAN Enabling Master Plan ၂၀၁၅ ကိုအခြေခံပြီး Myanmar Sustainable Development Plan နှင့် မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင်‌့အရေးများဆိုင်ရာကုလသမဂ္ဂ Convention UNCRPT တို့နှင့်လည်း ကိုက်ညီမှုရှိသော နိုင်ငံတော်၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိသည့် ကဏ္ဍတိုင်းတွင် မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင့်အရေးတို့ကို ပေါင်းစပ်ထည်‌့သွင်းဆောင်ရွက်မှုကို သေချာစေသည့် မဟာ ဗျူဟာစီမံကိန်း ၂၀၂၀-၂၅ ကို မူကြမ်းရေးဆွဲဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာတွင်လည်း မသန်စွမ်းသူများ အတွက် သဘာဝဘေးနှင့် အရေးပေါ်အခြေအနေများစီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် အလွယ်တကူ လက်လှမ်းမီ သုံးစွဲနိုင်ရေးတို့ကို ဦးစားပေးနယ်ပယ်များအဖြစ် ထည်‌့သွင်းထားရှိ ပါကြောင်း၊

လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ကြီးက မသန်စွမ်းသူများ၏အ‌ရေးကို မေးခွန်းမေးမြန်းပြီး Highlight လုပ်ပေးလိုက်သည့်အတွက်လည်း များစွာကျေးဇူးတင်ရှိပါကြောင်း၊ မိမိတို့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် အမျိုးသားကော်မတီအနေဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသကဲ့သို့ သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်ရှိ ကော်မတီများကလည်း အမျိုးသားကော်မတီက နမူနာပြဆောင်ရွက်သည့်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရများ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီအပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးဌာနများအနေဖြင့် မသန်စွမ်းသူများ၏ကိစ္စများကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ဆောင်ရွက်လာနိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် မသန်စွမ်းသူများ၏အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ အမျိုးသား ကော်မတီ၏ ဦးဆောင်လမ်းညွှန်မှုနှင့် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနှင့်အညီ ဆက်စပ်ဌာနဆိုင်ရာများ၊ မြန်မာနိုင်ငံမသန်စွမ်းသူများအသင်းချုပ်၊ မသန်စွမ်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါကြောင်းနှင့် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ပညာပေးလုပ်ငန်းများတွင် မသန်စွမ်း သူများအပါအဝင် ထိခိုက်လွယ်အုပ်စုများမည်သူမျှကျန်ရစ်မှုမရှိစေရေးအတွက်ကို အလေးထား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ရှင်းလင်းဖြေကြားပါသည်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်(ရန်ကင်း မဲဆန္ဒနယ်) က ဆက်စပ်မေးခွန်း မေးမြန်းပါသည်။

ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် အမျိုးသားအဆင့်ကော်မတီများဖွဲ့ပြီး ဥပဒေအရဆောင်ရွက်နေသည်ကိုလည်း လေ့လာသိရှိရပါသော်လည်း လက်တွေ့တွင် ယခုသက်ဆိုင်ရာကလမ်းများဖောက်လုပ် သည်၊ အများနှင့်ဆိုင်သောအဆောက်အဦများဆောက်လုပ်သည်၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကတည်းက အင်ဂျင်နီယာ ဌာနများတွင် စံသတ်မှတ်ပြီးသားဖြစ်သော်လည်း ၂၀၁၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ယခုအချိန်အထိ ဆောက်လုပ်နေသောအဆောက်အဦများ ရန်ကုန်မြို့တွင် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်လောက်ကမှလုပ်ထားသော အများပြည်သူဆိုင်ရာပလက်ဖောင်းများသည် လက် တွေ့ လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိဘဲ Slope များပါလျှင်ပြီးရောလုပ်သည်မှာ မသန်စွမ်းသူများ Sustainable ဖြစ်ရန် ၎င်းတို့သိရှိခြင်းမရှိ၍လည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်ပါလိမ့်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့် အောက်ခြေမြေပြင်အထိ စီမံ ကိန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်သည့်အခါ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း ဆောက်လုပ်ရေး ဆိုင်ရာစံချိန်စံညွှန်းများနှင့်ပတ်သက်ပြီး လိုက်နာမှုရှိအောင် မည်သို့ကြပ်မတ်ပြီး ဆောင်ရွက်သွား ရန် အစီအစဉ်ရှိသည်ကို သိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။

လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးစိုးအောင်

မသန်စွမ်းသူများအတွက်ဆောင်ရွက်ရာတွင် အောက်ခြေတွင်လိုက်ပါဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အပိုင်းတွင် အဓိကအားဖြင့်ဦးစွာဥပဒေနှင့်ပတ်သက်ပြီး သိရှိအောင်ရှင်းလင်း‌ပြောကြားခြင်း၊ တာဝန်ရှိအောက်ခြေကလူများကို အသိပညာပေးခြင်းအပိုင်းများကို ဦးစားပေးပြီး ဆောင်ရွက်ပေး သွားမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထိုကဲ့သို့ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်း လက်ရှိအားဖြင့် မသန်စွမ်းသူများ ကိုယ်တိုင် မသန်စွမ်းအသင်းချုပ်ကပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဌာနကတာဝန်ရှိသူများ အခက်အခဲများဖြစ်နေ သည့်အပိုင်းများကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများကိုလိုက်နာပြီး အသိပညာပေးမှုဆွေးနွေးမှုများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊ ဥပမာ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် လိုင်းကားများစီးရ သည့်အခါ မသန်စွမ်းသူများ၏အခက်အခဲရှိခြင်းများ၊ လေယာဉ်စ-ဟီးရာတွင် အခက်အခဲရှိခြင်းများကို မသန်စွမ်းသူများအတွက် မည်သို့ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မည့်အပိုင်းများကို အသိပညာပေးခြင်းများ၊ လိုက်လံဆွေးနွေးပြီး ၎င်းတို့တွင်ရှိနေသောလုပ်ငန်းဆိုင်ရာစီမံချက်များက ဖြေလျော့ပေးနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို လက်ရှိအားဖြင့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊ အမျိုးသားကော်မတီအနေဖြင့်လည်း ဆက်လက်ပြီးမသန်စွမ်းသူများအရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး တာဝန်ရှိသည့်ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီး၊ တိုင်း ဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရများ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ နေပြည်တော်တို့ စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီများအနေဖြင့်လည်း ၎င်းအပိုင်းများတွင်ပိုမို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက် ပေးနိုင်ရန်အတွက် ဆက်လက်ပြီး မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် အမျိုးသားကော်မတီအနေဖြင့် အကြောင်းကြားတွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ဖြေကြားပါသည်။

လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင်‌့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးစိုးအောင်